Alergia, alergia pokarmowa i alergeny reagujące krzyżowo

Termin alergia został użyty pierwotnie przez wiedeńskiego pediatrę i naukowca Klemensa von Pirqueta w 1906 roku. Alergia jest to nadmierna reakcja immunologiczna na antygen - alergen, który doprowadza do produkcji przeciwciał klasy IgE. Odpowiedź immunologiczna może osiągać duże nasilenie i nieprawidłową formę doprowadzając do znacznego uszkodzenia tkanek. Efekt biologiczny jest związany głównie z wydzielaniem mediatorów stanu zapalnego takich jak histamina, heparyna, siarczan chondroityny czy też proteazy serynowe przez komórki tuczne (mastocyty) i bazofile pod wpływem IgE. Alergia pokarmowa jest to zespół objawów zachodzących w organizmie będących wynikiem spożycia pokarmu zawierającego alergeny pokarmowe - obecne w żywności substancje biologicznie czynne pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego. Reakcje alergiczne występują tylko u pewnej grupy i mogą pojawiać się po spożyciu nawet małej ilości pokarmu.


Do reakcji krzyżowych dochodzi pomiędzy pokarmami a pyłkami, jak również pomiędzy pokarmami a roztoczami kurzu domowego i pomiędzy pokarmami a innymi nie pyłkowymi alergenami. I tak osoba uczulona np. na pyłek brzozy, która jesienią (poza sezonem pylenia) toleruje banany, w okresie pylenia brzozy po spożyciu tych samych bananów doznaje reakcji alergicznej. Dzięki pokrewieństwu biochemicznemu róznych substancji, nawet pierwszy kontakt z odpowiednim alergenem krzyżowym może u alergika wyzwolić reakcje alergiczne. W tym przypadku mówi się o reakcji krzyżowej. Reakcja krzyżowa występuje więc wówczas, gdy alergen inny niż ten który wywołał uczulenie prowadzi do reakcji alergicznej.



Lista alergenów pokarmowych reagujących krzyżowo z innymi alergenami

Owoce pestkowe (takie jak np. jabłka, gruszki) – reagują krzyżowo z pyłkami: brzozy, traw, zbóż, bylicy, ambrozji, ze śliwką, brzoskwiniami, surowymi ziemniakami, selerem, surowym pomidorem.

Owoce pestkowe (takie jak np. śliwka, brzoskwinia) – reagują krzyżowo z pyłkami brzozy, traw, zbóż, bylicy, z jabłkami, gruszkami, orzeszkami arachidowymi, orzechami, lateksem.

Banan – reaguje krzyżowo z pyłkami brzozy, z kiwi, melonem, awokado, lateksem.

Kiwi – reaguje krzyżowo z pyłkami: brzozy, traw, zbóż, bylicami, z bananem, awokado, orzechami, z mąkami (żyto, pszenica, owies), sezamem, makiem, lateksem.

Liczi – reaguje krzyżowo z pyłkami brzozy.

Mango – reaguje krzyżowo z pyłkami: brzozy, traw, zbóż, z surową marchewką, selerem.

Melon – reaguje krzyżowo z pyłkami: traw, zbóż, ambrozji, z bananem, ogórkiem, z surową marchewką, selerem, lateksem.

Pomarańcza – reaguje krzyżowo z pyłkami brzozy.

Papaja – reaguje krzyżowo z lateksem.

Awokado – reaguje krzyżowo z bananem, kiwi, lateksem.

Groch – reaguje krzyżowo z pyłkami bylicy, z orzeszkami ziemnymi.

Ogórek – reaguje krzyżowo z melonem, surową marchewką, selerem.

Marchewka – reaguje krzyżowo z pyłkami: brzozy, bylicami, z mango, melonem, ogórkiem, selerem.

Ziemniak – reaguje krzyżowo z pyłkami brzozy, z owocami pestkowymi (jabłka, gruszki), z surowym pomidorem, lateksem.

Seler – reaguje krzyżowo z pyłkami: brzozy, traw, zbóż, bylicami, ambrozji, z owocami pestkowymi (jabłka, gruszki), mango, melonem, ogórkiem, z surową marchewką, surowym pomidorem, curry, papryką, pieprzem, kolendrą, lateksem.

Soja – reaguje krzyżowo z pyłkami brzozy, z orzeszkami ziemnymi.

Pomidor – reaguje krzyżowo z pyłkami: brzozy, traw, zbóż, bylicami, z owocami pestkowymi (jabłka, gruszki), z surowym ziemniakiem, selerem, orzeszkami ziemnymi, lateksem.

Cebula – reaguje krzyżowo z pyłkami: traw, zbóż.

Anyż – reaguje krzyżowo z pyłkami: brzozy, traw, zbóż.

Curry – reaguje krzyżowo z pyłkami: brzozy, bylicami, z selerem.

Koper – reaguje krzyżowo z pyłkami bylicy.

Papryka – reaguje krzyżowo z pyłkami: brzozy, bylicami, z selerem.

Pieprz – reaguje krzyżowo z pyłkami: brzozy, bylicami, z selerem.

Kminek – reaguje krzyżowo z pyłkami: brzozy, bylicami, z selerem.

Kolendra – reaguje krzyżowo z pyłkami: brzozy, bylicami, z selerem.

Orzeszki ziemne – reagują krzyżowo z pyłkami bylic, z owocami pestkowymi (śliwka, brzoskwinia), grochem, selerem, z surowym pomidorem, lateksem.

Orzechy – reagują krzyżowo z pyłkami: brzozy, leszczyny, bylicami, z owocami pestkowymi (śliwka, brzoskwinia), kiwi, z mąkami (żyto, pszenica, owies), sezamem, makiem.

Kasztan jadalny – reaguje krzyżowo z lateksem.

Mąki – reagują krzyżowo z pyłkami: traw, zbóż, z kiwi, orzechami, ryżem, sezamem, makiem.

Ryż – reaguje krzyżowo z pyłkami: traw, zbóż, z mąkami.

Sezam – reaguje krzyżowo z kiwi, orzechami, z mąkami.

Mak – reaguje krzyżowo z kiwi, orzechami, z mąkami.

Skorupiaki – reaguje krzyżowo z roztoczami kurzu domowego.

Mięso wieprzowe – reaguje krzyżowo z sierścią kota.

Żelatyna – reaguje krzyżowo z płynem osoczozastępczym.

Jajko kurze – reaguje krzyżowo z lateksem, piórami.



Lista niepokarmowych alergenów reagujących krzyżowo z innymi alergenami (nie pokarmowymi)

Pyłki brzozy – reagują krzyżowo z pyłkami: buku, dębu, olchy, jesionu, leszczyny, kasztanu, drzewa oliwnego, topoli, traw, zbóż, bylicy, rumianku, z lateksem.

Pyłki buku – reagują krzyżowo z pyłkami brzozy, olchy, leszczyny.

Pyłki dębu – reagują krzyżowo z pyłkami brzozy.

Pyłki olchy – reagują krzyżowo z pyłkami brzozy, buku, leszczyny.

Pyłki jesionu – reagują krzyżowo z pyłkami brzozy, bzu, drzewa oliwnego, traw, zbóż, ambrozji.

Pyłki bzu – reagują krzyżowo z pyłkami jesionu, drzewa oliwnego.

Pyłki leszczyny – reagują krzyżowo z pyłkami brzozy, buku, dębu, olchy.

Pyłki kasztanu – reagują krzyżowo z pyłkami brzozy.

Pyłki drzewa oliwnego – reagują krzyżowo z pyłkami brzozy, jesionu, bzu, traw, zbóż, bylic, słonecznika.

Pyłki topoli – reagują krzyżowo z pyłkami wierzby.

Pyłki wierzby – reagują krzyżowo z pyłkami topoli.

Pyłki rzepaku – reagują krzyżowo z pyłkami brzozy, traw, zbóż.

Pyłki traw, zbóż – reagują krzyżowo z pyłkami brzozy, jesionu, drzewa oliwnego, rzepaku, bylicy, słonecznika.

Pyłki bylicy – reagują krzyżowo z pyłkami brzozy, drzewa oliwnego, traw, zbóż, ambrozji, rumianku, margaretki, słonecznika, z lateksem.

Pyłki ambrozji – reagują krzyżowo z pyłkami jesionu, bylicy, rumianku, z lateksem.

Pyłki rumianku – reagują krzyżowo z pyłkami brzozy, traw, zbóż, bylicy, ambrozji.

Pyłki margaretki – reagują krzyżowo z pyłkami bylicy, słonecznikiem.

Pyłki słonecznika – reagują krzyżowo z pyłkami drzewa oliwnego, traw, zbóż, bylicy, margaretki.

Lateks – reaguje krzyżowo z pyłkami brzozy, traw, zbóż, bylicy, ambrozji, z fikusem.

Fikus – reaguje krzyżowo z lateksem.

Roztocza kurzu domowego – reagują krzyżowo z roztoczami spiżarnianymi.