Arbuz - ciekawostki i wartości odżywcze

Arbuz pochodzi ze środkowych i południowych rejonów Afryki, gdzie rośnie dziko. W uprawie znany jest od ok. 1500 r. p.n.e., ale na Stary Kontynent trafił dopiero w XII wieku dzięki zakonowi krzyżackiemu, ale już w XIV wieku na terenie Polski znanych było kilka odmian tego owocu. Ciekawostką jest to, że w czasach komunistycznych polskie władze starały się unikać słów obcego pochodzenia, więc wyraz arbuz próbowano zastąpić polskim wyrazem kawon. Nazwa ta jednak się nie przyjęła. Współcześnie w Europie uprawia się arbuzy w Hiszpanii, Portugalii, we Włoszech, Chorwacji, Francji, Grecji, na Węgrzech, Bułgarii, Rumuni i na południu Rosji. W Polsce hoduje się go rzadziej, głównie w cieplarniach i są to odmiany mniej słodkie w porównaniu z arbuzami z południa Europy. Arbuzy mogą być okrągłe lub podłużne, o kolorze skórki od jasnozielonego do ciemnozielonego, przeplatanymi jaśniejszymi paskami. Najczęściej spotykanym kolorem miąższu jest jasnoczerwony, ale są też inne mniej popularne odmiany, w których miąższ ma kolor ciemnobrązowy, pomarańczowy, żółty, różowy lub biały.

W medycynie ludowej był lekarstwem na podagrę, podrażnienie wątroby oraz trudności z wydaleniem moczu. W miąższu arbuza znajduje się ok. 92% wody, reszta to węglowodany i błonnik pokarmowy. Arbuzy mają też trochę witamin i soli mineralnych. Żywieniowo arbuz jest ceniony ze względu na zawartość witamin tj: beta-karotenu (witamina A), kwasu foliowego, witaminy C, kwasu pantotenowego i w mniejszym stopniu witamin: B1, B2, B3 i B6 oraz minerałów tj: wapń, magnez, fosfor, potas, sód i w mniejszym stopniu miedzi, żelaza i cynku. Arbuzy są niezwykle orzeźwiające i doskonale gaszą pragnienie. Słodki i orzeźwiający smak zawdzięcza arbuz zawartości kwasu jabłkowego i cytrynowego, ale arbuz to bogate źródło likopenu i glutationu, cennych przeciwutleniaczy (likopen jest znany ze swojej zdolności do obniżenia ryzyka wielu różnych rodzajów nowotworów) oraz cytruliny stymulującej odporność. Arbuzy mają też słabe działanie przeciwbakteryjne i przeciwzakrzepowe. Dzięki dużej zawartości wody arbuz działa moczopędnie i oczyszcza organizm z toksyn. Jego miąższ i sok zaleca się podawać chorym w stanach podgorączkowych. Jest też skuteczny w leczeniu obrzęków spowodowanych zaburzeniami pracy serca i nerek. Ze względu na niską zawartość cukru i niski ładunek glikemiczny arbuzy mogą być spożywane przez diabetyków. Dzięki błyszczącej skórce i warstwie wosku, która odbija promienie słoneczne, miąższ arbuza zachowuje niższą temperaturę niż otaczające powietrze, co potęguje wrażenie świeżości. Sok z arbuza wpływa tonizująco na cerę, zawarte w nim enzymy działają ściągająco, dlatego używany jest także jako naturalny środek przeciwzmarszczkowy i oczyszczający. Dobre efekty daje wcieranie soku z arbuza w skórę wokół oczu, albo okłady z plastrów tego owocu na twarzy i szyi. Pomaga przy leczeniu stanów zapalnych skóry i zajadów. Kupując arbuzy, należy sprawdzić, czy owoc jest dojrzały i dobry do spożycia. Najczęściej kupujący pukają w jego skórę gdy wydaje głuchy dźwięk, to znaczy, że jest dojrzały i słodki. Arbuzów nie można zbyt długo przechowywać. Jeżeli mamy zamiar przechować arbuza, to najlepiej w całości (jeśli nie jest zbyt dojrzały, może leżeć nawet kilkanaście dni), a pokrojone kawałki - owinięte folią w lodówce (maksymalnie 3 dni). Pokrojone kawałki powinno się kupować tylko pod warunkiem, że sprzedawca podzielił owoc przy nas. Zbyt długo leżące przekrojone arbuzy mogą szybko się zepsuć. Arbuzy doskonale nadają się do deserów, sałatek.

Wartości odżywcze