Karp - ciekawostki i wartości odżywcze
Karp pochodzi z dalekiej Azji Wschodniej, począwszy od dorzecza Amuru (Rosja) poprzez Mandżurię (Chiny) na zlewni Mórz Aralskiego, Czarnego i Kaspijskiego skończywszy. Najwcześniej karp został udomowiony w Chinach (V w p.n.e.). Do Europy karp trafił na przełomie XII i XIII wieku (do Polski w XIII w.). Był to czas, gdy znacznie więcej dni w roku było obwarowanych postnymi ograniczeniami, stąd w przyklasztornych stawach,
zakładanych wówczas w Polsce przez cystersów, chętnie hodowano rozmaite ryby. Czemu więc akurat karp zrobił w naszym kraju taką karierę ? Prawdopodobnie z powodu sukcesów hodowlanych. Karpie wyhodowane w innych krajach mają o wiele mniejsze walory smakowe. Polakom udało się wyhodować trzy smaczne odmiany karpia: karp pełnołuski, karp bezłuski (golec) i karp lustrzeń (królewski).
Obecnie karp występuje niemal we wszystkich strefach klimatycznych. Jego siedliskiem są stawy i jeziora nizinne. To duża ryba hodowlana, której cechą charakterystyczną są cztery grube wąsy: dwa małe zlokalizowane na górnej wardze i dwa większe - w kącikach pyska. Najsmaczniejsze są ryby ważące do 2,5 kg. O wartości użytkowej mięsa karpia świadczy też stosunek części niejadalnych. Wykazuje on znaczne wahania, zależy, bowiem od ciężaru ryby i sposobu jej odżywiania. Z reguły im karp jest większy, tym więcej filetów można z niego uzyskać. Mięso karpia jest białe, z różowym lub żółtym odcieniem, delikatne, soczyste i odznacza się specyficznym aromatem. Karp ma grube międzymięśniowe ości (99 sztuk), rozmieszczone w okolicy płetwy grzbietowej i części ogonowej, co ułatwia obróbkę kulinarną. Karp bezłuski, potocznie zwany królewskim ma duże, nieregularne, łatwo dające się usunąć łuski, rozmieszczone w jednym rzędzie, albo w dwóch, trzech lub pięciu rzędach. Istnieje kilkanaście różnych rodzajów karpia, z których najpopularniejsze to oprócz wspomnianych już odmian karp pełnołuski, karp bezłuski (golec) i karp lustrzeń (królewski) także: karp koi i karp zatorski.
Chociaż tradycyjny wigilijny karp coraz częściej zastępowany jest innymi rybami, większość z nas nie wyobraża sobie wigilii bez karpia. Szczególnie, że można go podawać na wiele sposobów jako: gotowany, smażony, pieczony, faszerowany, w galarecie, występują też wersje na ostro i na słodko. Okazuje się, że zwyczaj jedzenia karpia podczas wieczerzy wigilijnej jest zakorzeniony jedynie w krajach środkowej i wschodniej Europy. Przy czym to właśnie Polacy przodują zarówno w konsumpcji, jak i hodowli karpia na naszym kontynencie.
Mięso karpia jest cenionym produktem dietetycznym i skutecznie konkuruje z innymi rodzajami białego mięsa. Zawiera, bowiem stosunkowo niewiele tłuszczu z liczącą się ilością nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz łatwo przyswajalne białko. Zawartość tłuszczu powoduje, że karpia zalicza się do średnio tłustych. Mięso karpia poza łatwo przyswajalnym białkiem posiada również w swoim składzie cenne witaminy, takie jak: B1, B6, B12 oraz PP. Mięso karpia jest również dobrym źródłem składników mineralnych takich jak: fosfor, potas, selen, cynk, żelazo, siarka i magnez.
Wartości odżywcze
| Składnik |
Zawartość
w 100 [g] |
| Wartość energetyczna |
127 kcal |
| Białko |
17,8 g |
| Tłuszcz ogółem |
5,6 g |
| Kwasy tłuszczowe nasycone |
1,1 g |
| Kwasy tłuszczowe jednonienasycone |
2,3 g |
| Kwasy tłuszczowe wielonienasycone |
1,4 g |
| Kwasy tłuszczowe omega-3 |
704 mg |
| Kwasy tłuszczowe omega-6 |
517 mg |
| Węglowodany |
0,0 g |
| Błonnik pokarmowy |
0,0 g |
| Witamina A |
30 I.U. |
| Witamina D |
~ |
| Witamina E |
0,6 mg |
| Witamina K |
0,1 µg |
| Witamina C |
1,6 mg |
| Witamina B1 |
0,1 mg |
| Witamina B2 |
0,1 mg |
| Witamina B3 (PP) |
1,6 mg |
| Witamina B6 |
0,2 mg |
| Kwas foliowy |
15 µg |
| Witamina B12 |
1,5 µg |
| Kwas pantotenowy |
0,7 mg |
| Wapń |
41 mg |
| Żelazo |
1,2 mg |
| Magnez |
29 mg |
| Fosfor |
415 mg |
| Potas |
333 mg |
| Sód |
49 mg |
| Cynk |
1,5 mg |
| Miedź |
0,1 mg |
| Selen |
12,6 µg |
| Cholesterol |
66 mg |
| Fitosterole |
~ |
|