Dzisiaj jest: Wtorek, 12.11.2019 Imieniny: Renaty i Witolda



Ilość przepisów kulinarnych w serwisie: 5849

Makrela i makrela wędzona - kalorie, wartości odżywcze i ciekawostki


25.08.2018
Rozmiar tekstu: AAA
PDFDrukuj


Makrela i makrela wędzona - kalorie, wartości odżywcze i ciekawostki


   Makrela to jedna z ryb, po którą Polacy sięgają szczególnie często. Upodobaliśmy sobie zwłaszcza makrelę wędzoną - nie wędzona nie cieszy się aż tak dużą popularnością. Warto jeść makrelę, ponieważ posiada wiele cennych wartości odżywczych. Dodatkowo ma stosunkowo przystępną cenę, co sprawia, że kupować ją może praktycznie każdy.

   Jakie są różnice w wartościach odżywczych między wartościami odżywczymi w makreli wędzonej a surowej? Kiedy warto sięgać po makrelę i co można z niej zrobić?





Makrela świeża i makrela wędzona - właściwości odżywcze i lecznicze

   W 100 gramach świeżej makreli znajdziemy przeciętnie 189 kalorii (kcal) - wartość kaloryczna zależna jest od wieku, pory roku, okresu tarła, wędrówek. Może i dla niektórych jest to sporo, ale warto wiedzieć, że kaloryczność makreli bierze się ze sporej zawartości zdrowych tłuszczów. Makrela jak każda ryba zawiera komplet aminokwasów egzogennych, jest więc źródłem białka pełnowartościowego. Makrela jest bogata w kwasy omega-3 które świetnie wpływają na pracę mózgu i całego układu nerwowego. To kwasy tłuszczowe, po które powinniśmy sięgać jak najczęściej. Człowiek powinien przyswajać zarówno kwasy omega-3 i omega-6, niestety w diecie współczesnego człowieka te drugie przeważają, co nie jest korzystne dla naszego zdrowia. Tym bardziej powinniśmy sięgać po więcej produktów bogatych w kwasy omega-3, by zadbać o równowagę kwasów tłuszczowych. Te znajdziemy właśnie w tłustych rybach, a makrela należy do jednego z najlepszych źródeł kwasów omega-3.

   W makreli można też znaleźć cenne i to w bardzo dużych ilościach witaminy - D3 i B12. 100 gramów świeżej makreli wypełnia dzienne zapotrzebowanie na witaminę D3 w ponad 100%, a na witaminę B12 w ponad 300%! Po makrelę powinniśmy sięgać więc zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, gdy słońca jest zdecydowanie mniej i tym samym nie przyswajamy aż tak dużo witaminy D3. Makrela zawiera też dość duże ilości innych witamin z grupy B - B1, B2, B3, B5 i B6. W makreli jest też dużo choliny.

   Makrela jest również bardzo bogata w selen. Ten niezwykły pierwiastek jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania tarczycy. Z chorobami tarczycy ma problem coraz więcej osób, a badania pokazują korelację między niedoborem selenu a powstaniem np. niedoczynności tarczycy. Jedzenie makreli zalecamy więc wszystkim, którzy mają problemy z układem hormonalnym. W makreli znajdziesz też sporo fosforu, magnezu i trochę potasu i cynku. Dzięki temu makrela pozytywnie działa na serce, wzmacnia kości, zapobiegając ich demineralizacji oraz pozytywnie wpływa na równowagę sodowo-potasową. Makrela jako ryba morska zawiera duże ilości drogocennego jodu - niedobór jodu u dzieci zmniejsza zdolność uczenia się, spowalnia wzrost i rozwój fizyczny w okresie pokwitania. U dorosłych może upośledzać funkcje rozrodcze, utrudniać utrzymanie ciąży, prowadzić do niewydolności tarczycy i w konsekwencji do zahamowania funkcji wielu narządów i procesów życiowych organizmu.

   W makreli wędzonej znajdziemy więcej kalorii - 100 gramów ryby to około 200 kalorii (kcal) - tutaj podobnie jak w przypadku makreli świeżej jest to zależne to wielu czynników. Wędzenie to metoda utrwalania żywności za pomocą dymu wędzarniczego i również temperatury. Wędzenie ma ogromny wpływ na ilość wody w wyrobach. Podczas wędzenia następuje nie tylko zmniejszenie zawartości wody ale także zmiany chemiczne i fizykochemiczne. W wyniku wędzenia i ubytku wody następuje zagęszczenie składników. W zależności od rodzaju wędzenia ryb - czy na zimno, na ciepło, czy na gorąco następuje mniejsza lub większa strata witamin i minerałów. Makrela wędzona zawiera znacznie więcej sodu niż makrela surowa, ze względu na zagęszczenie składników ale przede wszystkim przez dodatek solanki. Solenie konserwuje ryby, przez co ich trwałość jest zdecydowanie większa. Do wyrobów podczas wędzenia, przenikają też substancje przedłużające jego trwałość (aldehyd mrówkowy i fenole). Dym wędzarniczy zabija mikroflorę w rybie oraz zatrzymuje psucie. Generalnie zawartość witamin i minerałów w makreli wędzonej jest zbliżona lub nawet wyższa (przez efekt zagęszczenia składników) do wartości świeżej makreli, jednak tak jak już napisano ta ilość zależna jest od sposobu wędzenia. Warto też wiedzieć, że ilość drogocennych kwasów omega-3 może być w rybie wędzonej również wysoka, tak jak w rybie surowej. Pomimo, że kwasy omega-3 są bardzo wrażliwe na temperaturę, zawartość kwasów jest również w sporej mierze zależna od sposobu wędzenia i temperatury.



Porównanie kalorii i wartości odżywczych makreli świeżej i makreli wędzonej

Wartości w przeliczeniu na 100 g produktu


Składnik Makrela świeża Makrela wędzona
Kalorie (wartość energetyczna) 189 kcal / 791 kJ
200 kcal / 837 kJ
Białko 19,08 g
25,54 g
Tłuszcz ogółem 11,91 g
10,04 g
Kwasy tłuszczowe nasycone 2,924 g
2,86 g
Kwasy tłuszczowe jednonienasycone 4,523 g
3,346 g
Kwasy tłuszczowe wielonienasycone 2,885 g
2,469 g
Kwasy tłuszczowe omega-3 2,304 g
2,035 g
 - Kwas alfa-linolenowy (ALA), 18:3 0,117 g
0,06 g
 - Kwas eikozapentaenowy (EPA), 20:5 0,770 g
0,648 g
 - Kwas dokozaheksaenowy (DHA), 22:6 1,246 g
1,186 g
Kwasy tłuszczowe omega-6 0,324 g
0,238 g
Węglowodany 0 g
0 g
Błonnik pokarmowy 0 g
0 g
Witamina A 132 I.U.
76 I.U.
Witamina D 552 I.U. 454 I.U.
Witamina E 1,35 mg
1,24 mg
Witamina K1 3,4 µg 0,1 µg
Witamina C 0,9 mg
2,1 mg
Witamina B1 0,155 mg
0,134 mg
Witamina B2 0,348 mg
0,536 mg
Witamina B3 (PP) 8,829 mg
10,588 mg
Witamina B6 0,376 mg
0,378 mg
Witamina B9 (kwas foliowy) 1 µg 2 µg
Witamina B12 7,29 µg 4,2 µg
Witamina B5 (kwas pantotenowy) 0,678 mg
0,362 mg
Wapń 16 mg
29 mg
Żelazo 1,48 mg
1,48 mg
Magnez 60 mg
36 mg
Fosfor  187 mg
159 mg
Potas 344 mg
517 mg
Sód 89 mg
398 mg
Cynk 0,64 mg
0,85 mg
Miedź 0,08 mg
0,12 mg
Mangan 0,02 mg
0,02 mg
Selen 41,6 µg 46,5 µg
Fluor ~ ~
Cholesterol 62 mg
60 mg
Fitosterole ~ ~



Makrela? Tak, ale ...

   Choć z pewnością należy doceniać zdrowotne właściwości makreli, to należy zwrócić uwagę na kilka rzeczy. Po pierwsze na potencjalną zawartość metali ciężkich - w tym i rtęci. Po drugie ryba charakteryzuje się dużą ilością puryn, które spożywane w nadmiarze mogą wywoływać artretyzm. Po trzecie (dotyczy to tylko ryb wędzonych) makrela wędzona metodą tradycyjną może zawierać wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) - te same związki wydzielane są również podczas palenia papierosów, w rybach wędzonych metodą tradycyjną mogą też znajdować się nitrozoaminy oraz dioksyny. Obecnie przemysłowo coraz częściej zamiast tradycyjnego wędzenia stosuje się aromaty dymu wędzarniczego, które są wytwarzane z oczyszczonego dymu wędzarniczego, co w dużej mierze pozbawia go szkodliwych związków. Warto dodać, że ryba wędzona zawiera też dużo sodu, co jest ważną informacją dla osób z nadciśnieniem i z chorobami układu krążenia. Ostatnią kwestią jest alergenność. Ryby zaliczają się do najczęstszych alergenów pokarmowych, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci - głównym zidentyfikowanym alergenem ryb jest parwalbumina. Makrela a zwłaszcza makrela wędzona może zawierać duże dawki histaminy (powstałej z przekształcenia z aminokwasu histydyny), która może wywoływać zatrucie.



Makrela - zastosowanie w kuchni

   Makrelę można smażyć - choć ze względu na zawartość kwasów omega-3 nie jest zalecany sposób, piec i dusić. Jako, że jest to tłusta ryba, więc doskonale nadaje się do grillowania. Ryba stanowi również popularny składnik sałatek, past, farszów, sosów, zup i zapiekanek.



Ciekawostki o makreli

→ Makrela atlantycka - bo taka jest pełna nazwa tej ryby, to ryba która występuje na wielu różnych obszarach wodnych - można ją znaleźć w Oceanie Atlantyckim, Morzu Północnym, Morzu Bałtyckim czy też Morzu Śródziemnym. W naszym rodzimym Morzu Bałtyckim pojawiają się po tarle i odpływają przed zimą
→ Mięso surowej makreli charakteryzuje się kremową barwą z przerostami mięśni o ciemnym, brunatnym zabarwieniu i niezbyt silnym rybnym aromatem
→ Makrela dorasta maksymalnie do 60 cm długości - najczęściej obserwuje się dorosłe osobniki o rozmiarach 30-45 cm
→ Makrela należy do ryb zwanych pelagicznymi, ponieważ zamieszkują one w morzu strefę pelagialną - z dala od dna morskiego oraz brzegów
→ Makrela jest jednym z symboli hiszpańskiej  Ceuty położonej w Afryce północnej
→ Oprócz makreli atlantyckiej inne znane gatunki makreli to: hiszpańska, królewska, australijska, japońska, kolias
→ Makrela w języku angielskim to Mackerel, w języku francuskim - Maquereau, w języku niemieckim - Makrele, w języku hiszpańskim - Caballa




Oceń artykuł:

Średnia ocena: 4.56 Ocen: 9


NOWOŚCI PRODUKTOWE

Soki w technologii HPP Soki w technologii HPP

Producent: Victoria Cymes


Producent świeżych soków - firma Victoria Cymes jako pierwsza na polskim rynku wprowadziła technologię HPP (High Pressure Processing) do utrwalania soków tłoczonych na zimno. Soki utrwalane w tej technologi

WIĘCEJ



NOWOŚCI PRODUKTOWE

NOWOŚCI WYDAWNICZE

Tłuszcz leczy, cukier zabija Tłuszcz leczy, cukier zabija

Bruce Fife

Wydawnictwo: Vital


Zastąpienie tłuszczu w diecie rafinowanymi węglowodanami w ciągu ostatnich 40 lat doprowadziło do dramatycznego pogorszenia zdrowia całego społeczeństwa. Najpopularniejszy autor propagujący

WIĘCEJ



NOWOŚCI WYDAWNICZE