Dzisiaj jest: Sobota, 26.07.2014 Imieniny: Anny i Mirosławy




Makroelementy i mikroelementy

05.12.2008
Rozmiar tekstu: AAA

Makroelementy i mikroelementy

Sonda


Jaki tłuszcz używasz do smażenia ?


Archiwum sond »


Wstęp

Podział, funkcje, źródła, zapotrzebowanie, ciekawostki



Wstęp

Składniki mineralne są to niezbędne do życia człowieka związki, zapewniające prawidłowy rozwój, reprodukcję oraz zdrowie przez cały okres trwania życia. Składnikami mineralnymi organizmów roślinnych i zwierzęcych nazywa się te składniki, które po spaleniu pozostają w postaci popiołu. Składniki mineralne stanowią około 4% masy ciała. Na tę ilość składa się 46 składników, a 30 z nich uważa się za niezbędne do życia. Składniki mineralne przyjmuje się prawie wyłącznie z pożywieniem, gdyż organizm człowieka nie ma możliwości ich wytwarzania.






Podział, funkcje, źródła, zapotrzebowanie, ciekawostki

Składniki mineralne ze względu na zapotrzebowanie organizmu dzieli się na dwie grupy: makroelementy i mikroelementy (pierwiastki śladowe). Makroelementy są to pierwiastki, których dzienne zapotrzebowanie przekracza 100 [mg]. Dzienne zapotrzebowanie na mikroelementy nie wynosi więcej niż 100 [mg]. Wszystkie normy zostały opracowane przez amerykańską National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board.

Do makroelementów należą:

Do pierwiastków śladowych czyli mikroelementów należą:

Wapń

Funkcje:
Wapń wchodzi w skład materiału budulcowego kości i szkliwa. Wapń przez cały czas podlega przemianom polegającym na wbudowywaniu do kości i szkliwa oraz resorpcji. Pełni rolę w przewodzeniu impulsów nerwowych, mechanizmie skurczu mięśni, przepuszczalności błon komórkowych, w regulacji procesu krzepnięcia krwi, regulacji rytmu serca oraz wchłaniania witaminy B12, wpływa na kontrolę ciśnienia tętniczego. Prawidłowe stężenie wapnia redukuje ryzyko wystąpienia chorób serca, udarów, raka jelita grubego oraz kamieni nerkowych, wchodzi w skład wielu enzymów.


Źródła:
Sery żółte, sery białe, mleko, sardynki, rzeżucha, jaja, kapusta, mięso, ziemniaki, buraki, rośliny strączkowe, orzechy.


Zapotrzebowanie:
Wapń wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg].


Dzienny poziom zalecanego spożycia wapnia dla różnych grup ludności


Grupy ludności Wapń
Zalecane dzienne spożycie (RDA)*1
[mg / dzień]
Poziom maksymalny spożycia (UL)*2
[mg / dzień]
Niemowlęta 0-6 miesięcy 200*3 1000
Niemowlęta 6-12 miesięcy
260*3 1500
Dzieci 1-3 lata 700 2500
Dzieci 4-8 lat 1000 2500
Mężczyźni 9-13 lat 1300 3000
Mężczyźni 14-18 lat 1300 3000
Mężczyźni 19-30 lat
1000 2500
Mężczyźni 31-50 lat 1000 2500
Mężczyźni 51-70 lat
1000 2000
Mężczyźni > 70 lat 1200 2000
Kobiety 9-13 lat 1300 3000
Kobiety 14-18 lat 1300 3000
Kobiety 19-30 lat 1000 2500
Kobiety 31-50 lat
1000 2500
Kobiety 51-70 lat 1200 2000
Kobiety > 70 lat 1200 2000
Kobiety w ciąży ≤ 18 lat
1300 3000
Kobiety w ciąży 19-30 lat
1000 2500
Kobiety w ciąży 31-50 lat 1000 2500
Kobiety karmiące ≤ 18 lat
1300 3000
Kobiety karmiące 19-30 lat
1000 2500
Kobiety karmiące 31-50 lat
1000 2500

*1 Zalecane dziennie spożycie (RDA) - wartość zaspokajająca potrzeby ponad 97.5% zdrowej populacji w każdej grupie wiekowej, obu płci. Wartość ta jest szacowana metodami statystycznymi.

*2 Poziom maksymalny spożycia (UL) - wartość, która nie powoduje szkodliwych efektów u osób zdrowych, co stwierdzono w badaniach pod kontrolą lekarską.

*3 Rekomendowane dzienne spożycie (AI) - prawdopodobny poziom dziennego spożycia obliczony na podstawie obserwacji lub doświadczalnie ustalonych przybliżeń lub szacunków spożycia poszczególnych składników odżywczych. Wartość AI jest podawana kiedy nie jest możliwe oszacowanie RDA.



Ciekawostki:

  • wapń stanowi około 2% masy ciała dorosłego człowieka; 99% tej ilości zawarte jest w kościach i zębach,

  • stopień wchłaniania wapnia zależy od składu pożywienia, zawartości błonnika, pH w jelicie cienkim (lepsze przyswajanie w kwaśnym odczynie), szybkości przesuwania się treści pokarmowej w jelicie, rodzaju związku w jakim wapń występuje i stosunku wapnia do fosforu. Bardzo dobre warunki do przyswajania występują, gdy wapń dostaje się z białkiem i laktozą, ważna też jest obecność witaminy D. Negatywnie wpływają na przyswajalność: kwas fitynowy, kwas szczawiowy,

  • prawidłowe spożycie wapnia w dzieciństwie i w okresie dojrzewania zapewnia prawidłowe kostnienie i uwapnienie kośćca oraz minimalizuje ryzyko wystąpienia osteoporozy w wieku późniejszym.


Chlor

Funkcje:
Jest głównym składnikiem wydzielin i wydalin, wchodzi w skład soków trawiennych w przewodzie pokarmowym (sok żołądkowy i ślina), uczestniczy w regulacji gospodarki wodnej w organizmie oraz równowagi kwasowo zasadowej.



Źródła:
Sól, sery żółte, wędliny, żywność produkowana z udziałem soli.


Zapotrzebowanie:
Chlor wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg] lub gramach [g].


Dzienny poziom zalecanego spożycia chloru dla różnych grup ludności


Grupy ludności Chlor
Zalecane dzienne spożycie (RDA)*1
[g / dzień]
Poziom maksymalny spożycia (UL)*2
[g / dzień]
Niemowlęta 0-6 miesięcy 0,18*3 brak danych
Niemowlęta 6-12 miesięcy
0,57*3 brak danych
Dzieci 1-3 lata 1,5*3 2,3
Dzieci 4-8 lat 1,9*3 2,9
Mężczyźni 9-13 lat 2,3*3 3,4
Mężczyźni 14-18 lat 2,3*3 3,6
Mężczyźni 19-30 lat
2,3*3 3,6
Mężczyźni 31-50 lat 2,3*3 3,6
Mężczyźni 51-70 lat
2,0*3 3,6
Mężczyźni > 70 lat 1,8*3 3,6
Kobiety 9-13 lat 2,3*3 3,4
Kobiety 14-18 lat 2,3*3 3,6
Kobiety 19-30 lat 2,3*3 3,6
Kobiety 31-50 lat
2,3*3 3,6
Kobiety 51-70 lat 2,0*3 3,6
Kobiety > 70 lat 1,8*3 3,6
Kobiety w ciąży ≤ 18 lat
2,3*3 3,6
Kobiety w ciąży 19-30 lat
2,3*3 3,6
Kobiety w ciąży 31-50 lat 2,3*3 3,6
Kobiety karmiące ≤ 18 lat
2,3*3 3,6
Kobiety karmiące 19-30 lat
2,3*3 3,6
Kobiety karmiące 31-50 lat
2,3*3 3,6

*1 Zalecane dziennie spożycie (RDA) - wartość zaspokajająca potrzeby ponad 97.5% zdrowej populacji w każdej grupie wiekowej, obu płci. Wartość ta jest szacowana metodami statystycznymi.

*2 Poziom maksymalny spożycia (UL) - wartość, która nie powoduje szkodliwych efektów u osób zdrowych, co stwierdzono w badaniach pod kontrolą lekarską.

*3 Rekomendowane dzienne spożycie (AI) - prawdopodobny poziom dziennego spożycia obliczony na podstawie obserwacji lub doświadczalnie ustalonych przybliżeń lub szacunków spożycia poszczególnych składników odżywczych. Wartość AI jest podawana kiedy nie jest możliwe oszacowanie RDA.



Ciekawostki:

  • w okresach długotrwałego pocenia się, przewlekłych stanach biegunkowych, wymiotach oraz przy stosowaniu leków moczopędnych chlor tracony jest z organizmu wraz z płynami,

  • zapotrzebowanie organizmu na chlor z żywności oraz jego straty z organizmu są podobne jak w przypadku sodu dlatego zalecenia dla obu tych pierwiastków są takie same.


Magnez

Funkcje:
Magnez bierze udział w budowie kości i zębów, ma udział w procesie widzenia, spełnia ważną rolę w przekazywaniu informacji między mięśniami i nerwami, bierze udział w przemianie materii, w syntezie kwasów nukleinowych i białka, w termoregulacji, metabolizmie lipidów, hamuje krzepnięcie krwi (chroni przed zakrzepami w naczyniach, skrzepami w sercu - ochrona przed zawałem), jest aktywatorem niektórych enzymów.


Źródła:
Mąka sojowa, kasza jęczmienna, orzechy, kasza gryczana, czekolada, kakao, pestki dyni, fasola, groch, kukurydza, soczewica, szpinak, mąka pełnoziarnista.


Zapotrzebowanie:
Magnez wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg]. Aby nie dopuścić do możliwości przedawkowania, źródłem tego składnika mineralnego powinna być żywność.


Dzienny poziom zalecanego spożycia magnezu dla różnych grup ludności


Grupy ludności Magnez
Zalecane dzienne spożycie (RDA)*1
[mg / dzień]
Poziom maksymalny spożycia (UL)*2
[mg / dzień]
Niemowlęta 0-6 miesięcy 30*3 brak danych
Niemowlęta 6-12 miesięcy
75*3 brak danych
Dzieci 1-3 lata 80 65
Dzieci 4-8 lat 130 110
Mężczyźni 9-13 lat 240 350
Mężczyźni 14-18 lat 410 350
Mężczyźni 19-30 lat
400 350
Mężczyźni 31-50 lat 420 350
Mężczyźni 51-70 lat
420 350
Mężczyźni > 70 lat 420 350
Kobiety 9-13 lat 240 350
Kobiety 14-18 lat 360 350
Kobiety 19-30 lat 310 350
Kobiety 31-50 lat
320 350
Kobiety 51-70 lat 320 350
Kobiety > 70 lat 320 350
Kobiety w ciąży ≤ 18 lat
400 350
Kobiety w ciąży 19-30 lat
350 350
Kobiety w ciąży 31-50 lat 360 350
Kobiety karmiące ≤ 18 lat
360 350
Kobiety karmiące 19-30 lat
310 350
Kobiety karmiące 31-50 lat
320 350

*1 Zalecane dziennie spożycie (RDA) - wartość zaspokajająca potrzeby ponad 97.5% zdrowej populacji w każdej grupie wiekowej, obu płci. Wartość ta jest szacowana metodami statystycznymi.

*2 Poziom maksymalny spożycia (UL) - wartość, która nie powoduje szkodliwych efektów u osób zdrowych, co stwierdzono w badaniach pod kontrolą lekarską.

*3 Rekomendowane dzienne spożycie (AI) - prawdopodobny poziom dziennego spożycia obliczony na podstawie obserwacji lub doświadczalnie ustalonych przybliżeń lub szacunków spożycia poszczególnych składników odżywczych. Wartość AI jest podawana kiedy nie jest możliwe oszacowanie RDA.



Ciekawostki:

  • magnez pełni rolę regulacyjną w kontroli ciśnienia krwi, przez co wpływa na nadciśnienie. Niedobór magnezu może być czynnikiem ryzyka w występowaniu chorób układu krążenia oraz miażdżycy,

  • przyswajanie magnezu poprawia: witamina D, hormon gruczołu przytarczycznego, pogarsza: wapń, fosfor, alkohol, bogate w białka potrawy, niedobór witamin B1 i B6,

  • niedobory magnezu objawiają się brakiem koordynacji, zmęczeniem zaburzeniami akcji serca,

  • jedna tabliczka czekolady dostarcza około 20% dziennego zapotrzebowania osoby dorosłej na magnez.


Fosfor

Funkcje:
Składnik kości, zębów, związków wysokoenergetycznych, kwasów nukleinowych, kefaliny, lecytyny, błon komórkowych oraz krwi. Bierze udział w budowie i utrzymaniu prawidłowego stanu zębów i kości; w regulacji równowagi kwasowo-zasadowej, Odgrywa bardzo duża rolę w procesach anabolicznych i katabolicznych, bierze udział w spalaniu glukozy.


Źródła:
Produkty mleczne, mięso, ryby, wątroba, jaja, sery żółte, groch, pestki dyni, fasola, ziemniaki, pełnoziarniste produkty zbożowe, marchew.


Zapotrzebowanie:
Fosfor wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg].


Dzienny poziom zalecanego spożycia fosforu dla różnych grup ludności


Grupy ludności Fosfor
Zalecane dzienne spożycie (RDA)*1
[mg / dzień]
Poziom maksymalny spożycia (UL)*2
[g / dzień]
Niemowlęta 0-6 miesięcy 100*3 brak danych
Niemowlęta 6-12 miesięcy
275*3 brak danych
Dzieci 1-3 lata 460 3
Dzieci 4-8 lat 500 3
Mężczyźni 9-13 lat 1250 4
Mężczyźni 14-18 lat 1250 4
Mężczyźni 19-30 lat
700 4
Mężczyźni 31-50 lat 700 4
Mężczyźni 51-70 lat
700 4
Mężczyźni > 70 lat 700 3
Kobiety 9-13 lat 1250 4
Kobiety 14-18 lat 1250 4
Kobiety 19-30 lat 700 4
Kobiety 31-50 lat
700 4
Kobiety 51-70 lat 700 4
Kobiety > 70 lat 700 3
Kobiety w ciąży ≤ 18 lat
1250 3,5
Kobiety w ciąży 19-30 lat
700 3,5
Kobiety w ciąży 31-50 lat 700 3,5
Kobiety karmiące ≤ 18 lat
1250 4
Kobiety karmiące 19-30 lat
700 4
Kobiety karmiące 31-50 lat
700 4

*1 Zalecane dziennie spożycie (RDA) - wartość zaspokajająca potrzeby ponad 97.5% zdrowej populacji w każdej grupie wiekowej, obu płci. Wartość ta jest szacowana metodami statystycznymi.

*2 Poziom maksymalny spożycia (UL) - wartość, która nie powoduje szkodliwych efektów u osób zdrowych, co stwierdzono w badaniach pod kontrolą lekarską.

*3 Rekomendowane dzienne spożycie (AI) - prawdopodobny poziom dziennego spożycia obliczony na podstawie obserwacji lub doświadczalnie ustalonych przybliżeń lub szacunków spożycia poszczególnych składników odżywczych. Wartość AI jest podawana kiedy nie jest możliwe oszacowanie RDA.



Ciekawostki:

  • gospodarka fosforem w organizmie jest nieodłącznie związana z gospodarką wapniem, dlatego tez podlega kontroli tych samych czynników co on,

  • niedobory fosforu raczej nie występują. Jeśli jednak się pojawią, są przyczyną krzywicy u dzieci i osteomalacji (rozmiękczenie kości) u dorosłych,

  • najlepszą proporcją spożywanego wapnia do fosforu jest 1,8:1 co odpowiada proporcji tych dwóch minerałów w mleku ludzkim. Taka proporcja napewno zabezpieczy nasz organizm przed utratą masy kostnej.


Potas

Funkcje:
Potas bezpośrednio związany jest z sodem i zapewnia prawidłową gospodarkę wodną organizmu, główny kation płynu wewnątrzkomórkowego, składnik enzymów, występuje w sokach trawiennych, reguluje gospodarkę wodną (objętość komórek, ciśnienie osmotyczne wewnątrzkomórkowe), wpływa na równowagę kwasowo-zasadową, zapewnia prawidłowe funkcjonowanie nerwów i mięśni, zwiększa przepuszczalność błon komórkowych (antagonista wapnia), zwiększa aktywność gruczołów wydzielniczych.


Źródła:
Banany, morele, marchew, ziemniaki, brokuły, brukselka, kapusta, awokado, daktyle, orzechy, szpinak.


Zapotrzebowanie:
Potas wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg] lub gramach [g]. Dla tego składnika mineralnego z powodu braku danych nie została oznaczona bezpieczna maksymalna dawka nie powodująca ryzyka efektów ubocznych, dlatego też, aby nie dopuścić do możliwości przedawkowania, źródłem tego składnika powinna być żywność.


Dzienny poziom zalecanego spożycia potasu dla różnych grup ludności


Grupy ludności Potas
Rekomendowane dzienne spożycie (AI)*1
[g / dzień]
Niemowlęta 0-6 miesięcy 0,4
Niemowlęta 6-12 miesięcy
0,7
Dzieci 1-3 lata 3,0
Dzieci 4-8 lat 3,8
Mężczyźni 9-13 lat 4,5
Mężczyźni 14-18 lat 4,7
Mężczyźni 19-30 lat
4,7
Mężczyźni 31-50 lat 4,7
Mężczyźni 51-70 lat
4,7
Mężczyźni > 70 lat 4,7
Kobiety 9-13 lat 4,5
Kobiety 14-18 lat 4,7
Kobiety 19-30 lat 4,7
Kobiety 31-50 lat
4,7
Kobiety 51-70 lat 4,7
Kobiety > 70 lat 4,7
Kobiety w ciąży ≤ 18 lat
4,7
Kobiety w ciąży 19-30 lat
4,7
Kobiety w ciąży 31-50 lat 4,7
Kobiety karmiące ≤ 18 lat
5,1
Kobiety karmiące 19-30 lat
5,1
Kobiety karmiące 31-50 lat
5,1

*1 Rekomendowane dzienne spożycie (AI) - prawdopodobny poziom dziennego spożycia obliczony na podstawie obserwacji lub doświadczalnie ustalonych przybliżeń lub szacunków spożycia poszczególnych składników odżywczych. Wartość AI jest podawana kiedy nie jest możliwe oszacowanie RDA.



Ciekawostki:

  • potas bierze udział w regulacji (obniżaniu) ciśnienia krwi a przez to może obniżyć ryzyko wystąpienia zawału i chorób serca,

  • jest antagonistą sodu,

  • jest niezbędnym składnikiem w utrzymaniu zdrowych kości, sprzyja prawidłowemu wykorzystaniu wapnia oraz zmniejsza jego straty z moczem.


Sód

Funkcje:
Jest podstawowym składnikiem płynów ustrojowych (soki trawienne, krew, chłonka, płyn śródtkankowy), bierze udział w zachowaniu bilansu wodnego w organizmie oraz równowagi kwasowo zasadowej. Wpływa na prawidłowe funkcjonowanie nerwów i mięśni, składnik enzymów.


Źródła:
Sól, żywność produkowana z udziałem sodu.


Zapotrzebowanie:
Sód wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg] lub gramach [g].


Dzienny poziom zalecanego spożycia sodu dla różnych grup ludności


Grupy ludności Sód
Zalecane dzienne spożycie (RDA)*1
[g / dzień]
Poziom maksymalny spożycia (UL)*2
[g / dzień]
Niemowlęta 0-6 miesięcy 0,12*3 brak danych
Niemowlęta 6-12 miesięcy
0,37*3 brak danych
Dzieci 1-3 lata 1,0 1,5
Dzieci 4-8 lat 1,2 1,9
Mężczyźni 9-13 lat 1,5 2,2
Mężczyźni 14-18 lat 1,5 2,3
Mężczyźni 19-30 lat
1,5 2,3
Mężczyźni 31-50 lat 1,5 2,3
Mężczyźni 51-70 lat
1,3 2,3
Mężczyźni > 70 lat 1,2 2,3
Kobiety 9-13 lat 1,5 2,2
Kobiety 14-18 lat 1,5 2,3
Kobiety 19-30 lat 1,5 2,3
Kobiety 31-50 lat
1,5 2,3
Kobiety 51-70 lat 1,3 2,3
Kobiety > 70 lat 1,2 2,3
Kobiety w ciąży ≤ 18 lat
1,5 2,3
Kobiety w ciąży 19-30 lat
1,5 2,3
Kobiety w ciąży 31-50 lat 1,5 2,3
Kobiety karmiące ≤ 18 lat
1,5 2,3
Kobiety karmiące 19-30 lat
1,5 2,3
Kobiety karmiące 31-50 lat
1,5 2,3

*1 Zalecane dziennie spożycie (RDA) - wartość zaspokajająca potrzeby ponad 97.5% zdrowej populacji w każdej grupie wiekowej, obu płci. Wartość ta jest szacowana metodami statystycznymi.

*2 Poziom maksymalny spożycia (UL) - wartość, która nie powoduje szkodliwych efektów u osób zdrowych, co stwierdzono w badaniach pod kontrolą lekarską.

*3 Rekomendowane dzienne spożycie (AI) - prawdopodobny poziom dziennego spożycia obliczony na podstawie obserwacji lub doświadczalnie ustalonych przybliżeń lub szacunków spożycia poszczególnych składników odżywczych. Wartość AI jest podawana kiedy nie jest możliwe oszacowanie RDA.



Ciekawostki:

  • sód jest antagonistą potasu,

  • sód występując w nadmiarze, wiąże wodę w organizmie prowadząc do nadciśnienia, obrzęków, a nawet przewodnienia,

  • w soli stołowej znajduje się 39% czyli jedna łyżeczka od herbaty zawiera około 2000 mg sodu,

  • niekiedy w wyjątkowych przypadkach zdarza się, że u człowieka wystąpi niedobór sodu. Przykładem takim są maratończycy, którzy tracą ten pierwiastek wraz z potem oraz te osoby, które nadużywają środków przeczyszczających lub odwadniających.


Żelazo

Funkcje:
Najistotniejszy składnik czerwonego barwnika krwi (hemoglobiny), niezbędny także w procesie tworzenia czerwonych ciałek krwi w szpiku kostnym, żelazo wiąże dwutlenek węgla w hemoglobinie i transportuje go do płuc, skąd jest on usuwany. Pierwiastek ten jest także składnikiem wielu enzymów i białek biorących udział w metabolizmie organizmu. Bierze udział w syntezie DNA, niezbędny do prawidłowej budowy skóry, włosów, paznokci, do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego.


Źródła:
Mięso, wątroba, ryby, żółtko jaj, twaróg, orzechy, mleko, warzywa strączkowe, brokuły, szpinak, krewetki.


Zapotrzebowanie:
Żelazo wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg].


Dzienny poziom zalecanego spożycia żelaza dla różnych grup ludności


Grupy ludności Żelazo
Zalecane dzienne spożycie (RDA)*1
[mg / dzień]
Poziom maksymalny spożycia (UL)*2
[mg / dzień]
Niemowlęta 0-6 miesięcy 0,27*3 40
Niemowlęta 6-12 miesięcy
11 40
Dzieci 1-3 lata 7 40
Dzieci 4-8 lat 10 40
Mężczyźni 9-13 lat 8 40
Mężczyźni 14-18 lat 11 45
Mężczyźni 19-30 lat
8 45
Mężczyźni 31-50 lat 8 45
Mężczyźni 51-70 lat
8 45
Mężczyźni > 70 lat 8 45
Kobiety 9-13 lat 8 40
Kobiety 14-18 lat 15 45
Kobiety 19-30 lat 18 45
Kobiety 31-50 lat
18 45
Kobiety 51-70 lat 8 45
Kobiety > 70 lat 8 45
Kobiety w ciąży ≤ 18 lat
27 45
Kobiety w ciąży 19-30 lat
27 45
Kobiety w ciąży 31-50 lat 27 45
Kobiety karmiące ≤ 18 lat
10 45
Kobiety karmiące 19-30 lat
9 45
Kobiety karmiące 31-50 lat
9 45

*1 Zalecane dziennie spożycie (RDA) - wartość zaspokajająca potrzeby ponad 97.5% zdrowej populacji w każdej grupie wiekowej, obu płci. Wartość ta jest szacowana metodami statystycznymi.

*2 Poziom maksymalny spożycia (UL) - wartość, która nie powoduje szkodliwych efektów u osób zdrowych, co stwierdzono w badaniach pod kontrolą lekarską.

*3 Rekomendowane dzienne spożycie (AI) - prawdopodobny poziom dziennego spożycia obliczony na podstawie obserwacji lub doświadczalnie ustalonych przybliżeń lub szacunków spożycia poszczególnych składników odżywczych. Wartość AI jest podawana kiedy nie jest możliwe oszacowanie RDA.



Ciekawostki:

  • żelazo z produktów zwierzęcych jest lepiej przyswajalne i wykorzystywane przez organizm niż żelazo z produktów roślinnych,

  • niedobór żelaza jest najczęściej występującym niedoborem na całym świecie. Najbardziej narażone na niedobór żelaza są niemowlęta, dzieci w okresie wzrostu oraz kobiety w okresie ciąży i karmienia,

  • nawet nieduży niedobór żelaza może objawić się obniżeniem sprawności fizycznej oraz stale uszkodzić czynności psychomotoryczne,

  • w ostatnich 3 miesiącach ciąży płód odkłada w wątrobie zapasy żelaza, które są do 5 razy większe niż u osobników dorosłych.


Cynk

Funkcje:
Jest niezbędny do syntezy DNA i RNA, białek, insuliny i nasienia, niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania systemu immunologicznego oraz do aktywacji ponad 80 enzymów. Bierze udział w metabolizmie węglowodanów, tłuszczy, białek i alkoholu. Potrzebny w procesie ochrony przed wolnymi rodnikami, odczuwania smaku i zapachu, ma wpływ na wygląd włosów i paznokci.


Źródła:
Chude mięso, chude mleko, żółtko jaj, mąka pełnoziarnista, orzechy, żywność pochodzenia morskiego.


Zapotrzebowanie:
Cynk wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg].


Dzienny poziom zalecanego spożycia cynku dla różnych grup ludności


Grupy ludności Cynk
Zalecane dzienne spożycie (RDA)*1
[mg / dzień]
Poziom maksymalny spożycia (UL)*2
[mg / dzień]
Niemowlęta 0-6 miesięcy 2*3 4
Niemowlęta 6-12 miesięcy
3 5
Dzieci 1-3 lata 3 7
Dzieci 4-8 lat 5 12
Mężczyźni 9-13 lat 8 23
Mężczyźni 14-18 lat 11 34
Mężczyźni 19-30 lat
11 40
Mężczyźni 31-50 lat 11 40
Mężczyźni 51-70 lat
11 40
Mężczyźni > 70 lat 11 40
Kobiety 9-13 lat 8 23
Kobiety 14-18 lat 9 34
Kobiety 19-30 lat 8 40
Kobiety 31-50 lat
8 40
Kobiety 51-70 lat 8 40
Kobiety > 70 lat 8 40
Kobiety w ciąży ≤ 18 lat
12 34
Kobiety w ciąży 19-30 lat
11 40
Kobiety w ciąży 31-50 lat 11 40
Kobiety karmiące ≤ 18 lat
13 34
Kobiety karmiące 19-30 lat
12 40
Kobiety karmiące 31-50 lat
12 40

*1 Zalecane dziennie spożycie (RDA) - wartość zaspokajająca potrzeby ponad 97.5% zdrowej populacji w każdej grupie wiekowej, obu płci. Wartość ta jest szacowana metodami statystycznymi.

*2 Poziom maksymalny spożycia (UL) - wartość, która nie powoduje szkodliwych efektów u osób zdrowych, co stwierdzono w badaniach pod kontrolą lekarską.

*3 Rekomendowane dzienne spożycie (AI) - prawdopodobny poziom dziennego spożycia obliczony na podstawie obserwacji lub doświadczalnie ustalonych przybliżeń lub szacunków spożycia poszczególnych składników odżywczych. Wartość AI jest podawana kiedy nie jest możliwe oszacowanie RDA.



Ciekawostki:

  • cynk związany jest z funkcjonowaniem hormonu wzrostu oraz syntezą białka kości,

  • pierwszym objawem przedawkowania cynku są wymioty,

  • zbyt niska podaż cynku w okresie dzieciństwa powoduje nieprawidłowy rozwój młodego organizmu, obniżenie apetytu, osłabienie odczuwania smaku ostrego oraz odpowiedzi immunologicznej organizmu,

  • spożywanie żywności bogatej w cynk nie stwarza zagrożenia jego przedawkowania ponieważ cynk nie kumuluje się w tkankach a jego nadmiar jest wydalany z organizmu,

  • niedobory cynku może powodować kwas fitynowy, niektóre potrawy bogate w błonnik również mogą wiązać cynk w przewodzie pokarmowym i zaburzać jego wchłanianie.


Miedź

Funkcje:
Miedź jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Bierze udział w wytwarzaniu czerwonych krwinek, w tworzeniu kości i kolagenu, w prawidłowym gojeniu ran, we wchłanianiu i transporcie żelaza, w metabolizmie kwasów tłuszczowych i w powstawaniu RNA, jest składnikiem niektórych enzymów, odgrywa pewną rolę w procesach przemiany materii ośrodkowego układu nerwowego i w przemianie barwników.



Źródła:
Cielęcina, orzechy, warzywa strączkowe, zboża, drób, wątroba, małże, ryby, kasza gryczana, żółtka jaj.



Zapotrzebowanie:
Miedź wyraża się w tabelach żywieniowych w mikrogramach [µg].


Dzienny poziom zalecanego spożycia miedzi dla różnych grup ludności


Grupy ludności Miedź
Zalecane dzienne spożycie (RDA)*1
[µg / dzień]
Poziom maksymalny spożycia (UL)*2
[µg / dzień]
Niemowlęta 0-6 miesięcy 200*3 brak danych
Niemowlęta 6-12 miesięcy
220*3 brak danych
Dzieci 1-3 lata 340 1000
Dzieci 4-8 lat 440 3000
Mężczyźni 9-13 lat 700 5000
Mężczyźni 14-18 lat 890 8000
Mężczyźni 19-30 lat
900 10000
Mężczyźni 31-50 lat 900 10000
Mężczyźni 51-70 lat
900 10000
Mężczyźni > 70 lat 900 10000
Kobiety 9-13 lat 700 5000
Kobiety 14-18 lat 890 8000
Kobiety 19-30 lat 900 10000
Kobiety 31-50 lat
900 10000
Kobiety 51-70 lat 900 10000
Kobiety > 70 lat 900 10000
Kobiety w ciąży ≤ 18 lat
1000 8000
Kobiety w ciąży 19-30 lat
1000 10000
Kobiety w ciąży 31-50 lat 1000 10000
Kobiety karmiące ≤ 18 lat
1300 8000
Kobiety karmiące 19-30 lat
1300 10000
Kobiety karmiące 31-50 lat
1300 10000

*1 Zalecane dziennie spożycie (RDA) - wartość zaspokajająca potrzeby ponad 97.5% zdrowej populacji w każdej grupie wiekowej, obu płci. Wartość ta jest szacowana metodami statystycznymi.

*2 Poziom maksymalny spożycia (UL) - wartość, która nie powoduje szkodliwych efektów u osób zdrowych, co stwierdzono w badaniach pod kontrolą lekarską.

*3 Rekomendowane dzienne spożycie (AI) - prawdopodobny poziom dziennego spożycia obliczony na podstawie obserwacji lub doświadczalnie ustalonych przybliżeń lub szacunków spożycia poszczególnych składników odżywczych. Wartość AI jest podawana kiedy nie jest możliwe oszacowanie RDA.



Ciekawostki:

  • miedź wchodzi w skład dysmutazy ponadtlenkowej, enzymu unieszkodliwiającego wolne rodniki (związki rakotwórcze i wzmagające procesy miażdżycowe),

  • miedź w organizmie w 90% jest związana z białkiem - ceruloplazminą,

  • jeżeli do gotowania czerwonej kapusty, buraków używa się miedzianego garnka, czerwony barwnik zawarty w tych warzywach zmieni zabarwienie potrawy na kolor niebieskawy.


Mangan

Funkcje:
Mangan jest pierwiastkiem niezbędnym w śladowych ilościach do prawidłowego funkcjonowania. Bierze udział w budowie enzymów metabolizujących glukozę i kwasy tłuszczowe, jest elementem strukturalnym kości i skóry. Mangan jest bardzo ważny w procesach reprodukcji oraz prawidłowym funkcjonowaniu ośrodkowego układu nerwowego.


Źródła:
Orzechy, herbata, mąka pełnoziarnista, zielone warzywa, groszek, buraki, fasola, szpinak.


Zapotrzebowanie:
Mangan wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg].


Dzienny poziom zalecanego spożycia manganu dla różnych grup ludności


Grupy ludności Mangan
Zalecane dzienne spożycie (RDA)*1
[mg / dzień]
Poziom maksymalny spożycia (UL)*2
[mg / dzień]
Niemowlęta 0-6 miesięcy 0,003*3 brak danych
Niemowlęta 6-12 miesięcy
0,6*3 brak danych
Dzieci 1-3 lata 1,2*3 2
Dzieci 4-8 lat 1,5*3 3
Mężczyźni 9-13 lat 1,9*3 6
Mężczyźni 14-18 lat 2,2*3 9
Mężczyźni 19-30 lat
2,3*3 11
Mężczyźni 31-50 lat 2,3*3 11
Mężczyźni 51-70 lat
2,3*3 11
Mężczyźni > 70 lat 2,3*3 11
Kobiety 9-13 lat 1,6*3 6
Kobiety 14-18 lat 1,6*3 9
Kobiety 19-30 lat 1,8*3 11
Kobiety 31-50 lat
1,8*3 11
Kobiety 51-70 lat 1,8*3 11
Kobiety > 70 lat 1,8*3 11
Kobiety w ciąży ≤ 18 lat
2,0*3 9
Kobiety w ciąży 19-30 lat
2,0*3 11
Kobiety w ciąży 31-50 lat 2,0*3 11
Kobiety karmiące ≤ 18 lat
2,6*3 9
Kobiety karmiące 19-30 lat
2,6*3 11
Kobiety karmiące 31-50 lat
2,6*3 11

*1 Zalecane dziennie spożycie (RDA) - wartość zaspokajająca potrzeby ponad 97.5% zdrowej populacji w każdej grupie wiekowej, obu płci. Wartość ta jest szacowana metodami statystycznymi.

*2 Poziom maksymalny spożycia (UL) - wartość, która nie powoduje szkodliwych efektów u osób zdrowych, co stwierdzono w badaniach pod kontrolą lekarską.

*3 Rekomendowane dzienne spożycie (AI) - prawdopodobny poziom dziennego spożycia obliczony na podstawie obserwacji lub doświadczalnie ustalonych przybliżeń lub szacunków spożycia poszczególnych składników odżywczych. Wartość AI jest podawana kiedy nie jest możliwe oszacowanie RDA.



Ciekawostki:

  • niekiedy u osób nadużywających preparatów zawierających mangan oraz u osób pijących wodę z dużą zawartością manganu może dojść do przedawkowania tego elementu. Prowadzi to do demencji, schizofrenii, pogłębienia choroby Parkinsona,

  • niedobór manganu powoduje opóźnienia w rozwoju fizycznym, powstawanie wad kośćca, zmniejszenie płodności i prawdopodobnie padaczkę.


Molibden

Funkcje:
Wchodzi w skład metaloenzymów biorących udział w metaboliźmie białek, tłuszczów i puryn.


Źródła:
Mleko, wątroba, fasola, czerwona kapusta, zielone części roślin, mąka pełnoziarnista, ryż naturalny, nasiona roślin strąkowych, sery, mięso i podroby.


Zapotrzebowanie:
Molibden wyraża się w tabelach żywieniowych w mikrogramach [µg].


Dzienny poziom zalecanego spożycia molibdenu dla różnych grup ludności


Grupy ludności Molibden
Zalecane dzienne spożycie (RDA)*1
[µg / dzień]
Poziom maksymalny spożycia (UL)*2
[µg / dzień]
Niemowlęta 0-6 miesięcy 2*3 brak danych
Niemowlęta 6-12 miesięcy
3*3 brak danych
Dzieci 1-3 lata 17 300
Dzieci 4-8 lat 22 600
Mężczyźni 9-13 lat 34 1100
Mężczyźni 14-18 lat 43 1700
Mężczyźni 19-30 lat
45 2000
Mężczyźni 31-50 lat 45 2000
Mężczyźni 51-70 lat
45 2000
Mężczyźni > 70 lat 45 2000
Kobiety 9-13 lat 34 1100
Kobiety 14-18 lat 43 1700
Kobiety 19-30 lat 45 2000
Kobiety 31-50 lat
45 2000
Kobiety 51-70 lat 45 2000
Kobiety > 70 lat 45 2000
Kobiety w ciąży ≤ 18 lat
50 1700
Kobiety w ciąży 19-30 lat
50 2000
Kobiety w ciąży 31-50 lat 50 2000
Kobiety karmiące ≤ 18 lat
50 1700
Kobiety karmiące 19-30 lat
50 2000
Kobiety karmiące 31-50 lat
50 2000

*1 Zalecane dziennie spożycie (RDA) - wartość zaspokajająca potrzeby ponad 97.5% zdrowej populacji w każdej grupie wiekowej, obu płci. Wartość ta jest szacowana metodami statystycznymi.

*2 Poziom maksymalny spożycia (UL) - wartość, która nie powoduje szkodliwych efektów u osób zdrowych, co stwierdzono w badaniach pod kontrolą lekarską.

*3 Rekomendowane dzienne spożycie (AI) - prawdopodobny poziom dziennego spożycia obliczony na podstawie obserwacji lub doświadczalnie ustalonych przybliżeń lub szacunków spożycia poszczególnych składników odżywczych. Wartość AI jest podawana kiedy nie jest możliwe oszacowanie RDA.



Ciekawostki:

  • największe stężenie molibdenu w organizmie ludzkim stwierdzono w wątrobie i nerkach, w tkance kostnej i zębach,

  • nadmiar powoduje powstawanie skazy moczanowej, bóle i obrzęki stawów.


Jod

Funkcje:
Jod jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania tarczycy (wchodzi w skład hormonów tarczycy, które biorą udział w regulowaniu podstawowych funkcji życiowych: kontrolują temperaturę, układ nerwowy, mięśniowy, podział komórek przez co wpływa na tempo metabolizmu w organizmie), zapobiega powstawaniu wola.


Źródła:
Sól jodowana, ryby morskie, owoce morza, drożdże, morszczyn, cebula.


Zapotrzebowanie:
Jod wyraża się w tabelach żywieniowych w mikrogramach [µg].


Dzienny poziom zalecanego spożycia jodu dla różnych grup ludności


Grupy ludności Jod
Zalecane dzienne spożycie (RDA)*1
[µg / dzień]
Poziom maksymalny spożycia (UL)*2
[µg / dzień]
Niemowlęta 0-6 miesięcy 110*3 brak danych
Niemowlęta 6-12 miesięcy
130*3 brak danych
Dzieci 1-3 lata 90 200
Dzieci 4-8 lat 90 300
Mężczyźni 9-13 lat 120 600
Mężczyźni 14-18 lat 150 900
Mężczyźni 19-30 lat
150 1100
Mężczyźni 31-50 lat 150 1100
Mężczyźni 51-70 lat
150 1100
Mężczyźni > 70 lat 150 1100
Kobiety 9-13 lat 120 600
Kobiety 14-18 lat 150 900
Kobiety 19-30 lat 150 1100
Kobiety 31-50 lat
150 1100
Kobiety 51-70 lat 150 1100
Kobiety > 70 lat 150 1100
Kobiety w ciąży ≤ 18 lat
220 900
Kobiety w ciąży 19-30 lat
220 1100
Kobiety w ciąży 31-50 lat 220 1100
Kobiety karmiące ≤ 18 lat
290 900
Kobiety karmiące 19-30 lat
290 1100
Kobiety karmiące 31-50 lat
290 1100

*1 Zalecane dziennie spożycie (RDA) - wartość zaspokajająca potrzeby ponad 97.5% zdrowej populacji w każdej grupie wiekowej, obu płci. Wartość ta jest szacowana metodami statystycznymi.

*2 Poziom maksymalny spożycia (UL) - wartość, która nie powoduje szkodliwych efektów u osób zdrowych, co stwierdzono w badaniach pod kontrolą lekarską.

*3 Rekomendowane dzienne spożycie (AI) - prawdopodobny poziom dziennego spożycia obliczony na podstawie obserwacji lub doświadczalnie ustalonych przybliżeń lub szacunków spożycia poszczególnych składników odżywczych. Wartość AI jest podawana kiedy nie jest możliwe oszacowanie RDA.



Ciekawostki:

  • niedobór jodu jest jednym z najbardziej powszechnych niedoborów składników pokarmowych na świecie. Wzbogacanie soli jodem jest stosowane w celu zapewnienia prawidłowego spożycia tego pierwiastka,

  • długotrwałe spożywanie roślin krzyżowych, a więc przede wszystkim kapusty, kalafiora, brukselki i soi, przy jednocześnie niewielkiej zawartości jodu w diecie, może przyczyniać się do istnienia niedoborów jodu. Czynniki wolotwórcze zawarte są również w rzepie i brukwi. Dotyczy to przede wszystkim warzyw surowych. Gotowanie bowiem zmniejsza zawartość tych niekorzystnych substancji o ponad 30%,

  • jod jest dobrze wchłaniany przez przewód pokarmowy, błony śluzowe narządu oddechowego i przez skórę.




Fluor

Funkcje:
Fluor jest składnikiem kości i zębów, wzmacnia szkliwo, zębinę, zapobiega występowaniu próchnicy, zmniejsza rozpuszczalność szkliwa. U osób dorosłych pełni również ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu kośćca. Wpływa na gospodarkę wapnia i fosforu w organizmie. W okresie ciąży pomaga we wchłanianiu żelaza i zapobiega niedokrwistości.


Źródła:
Ryby morskie i produkty pochodzenia morskiego, czarna herbata, orzechy włoskie, wątroba, soja, mleko, rośliny strączkowe, woda mineralna.



Zapotrzebowanie:
Fluor wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg].


Dzienny poziom zalecanego spożycia fluoru dla różnych grup ludności


Grupy ludności Fluor
Zalecane dzienne spożycie (RDA)*1
[mg / dzień]
Poziom maksymalny spożycia (UL)*2
[mg / dzień]
Niemowlęta 0-6 miesięcy 0,01*3 0,7
Niemowlęta 6-12 miesięcy
0,5*3 0,9
Dzieci 1-3 lata 0,7*3 1,3
Dzieci 4-8 lat 1*3 2,2
Mężczyźni 9-13 lat 2*3 10
Mężczyźni 14-18 lat 3*3 10
Mężczyźni 19-30 lat
4*3 10
Mężczyźni 31-50 lat 4*3 10
Mężczyźni 51-70 lat
4*3 10
Mężczyźni > 70 lat 4*3 10
Kobiety 9-13 lat 2*3 10
Kobiety 14-18 lat 3*3 10
Kobiety 19-30 lat 3*3 10
Kobiety 31-50 lat
3*3 10
Kobiety 51-70 lat 3*3 10
Kobiety > 70 lat 3*3 10
Kobiety w ciąży ≤ 18 lat
3*3 10
Kobiety w ciąży 19-30 lat
3*3 10
Kobiety w ciąży 31-50 lat 3*3 10
Kobiety karmiące ≤ 18 lat
3*3 10
Kobiety karmiące 19-30 lat
3*3 10
Kobiety karmiące 31-50 lat
3*3 10

*1 Zalecane dziennie spożycie (RDA) - wartość zaspokajająca potrzeby ponad 97.5% zdrowej populacji w każdej grupie wiekowej, obu płci. Wartość ta jest szacowana metodami statystycznymi.

*2 Poziom maksymalny spożycia (UL) - wartość, która nie powoduje szkodliwych efektów u osób zdrowych, co stwierdzono w badaniach pod kontrolą lekarską.

*3 Rekomendowane dzienne spożycie (AI) - prawdopodobny poziom dziennego spożycia obliczony na podstawie obserwacji lub doświadczalnie ustalonych przybliżeń lub szacunków spożycia poszczególnych składników odżywczych. Wartość AI jest podawana kiedy nie jest możliwe oszacowanie RDA.



Ciekawostki:

  • niedobory fluoru powodują odwapnienie kości, może to nastąpić przy zbyt dużej ilości wapnia, magnezu, czy też aluminium,

  • nadmiar fluoru powoduje fluorzycę zębów, brzydko przebarwiającą i osłabiającą szkliwo, skutkuje też zaburzeniami przemiany materii,

  • niedobór fluoru prowadzi do próchnicy.




Chrom

Funkcje:
Pierwiastek regulujący poziom cholesterolu i kwasów tłuszczowych. Bierze udział w uwrażliwieniu komórek na insulinę (spłaszczenie krzywej glikemicznej) i w trawieniu białek.


Źródła:
Orzechy, mąka pełnoziarnista, wątroba, grzyby, rośliny strączkowe, szparagi, brokuły.


Zapotrzebowanie:
Chrom wyraża się w tabelach żywieniowych w mikrogramach [µg]. Dla tego składnika mineralnego z powodu braku danych nie została oznaczona bezpieczna maksymalna dawka nie powodująca ryzyka efektów ubocznych, dlatego też, aby nie dopuścić do możliwości przedawkowania, źródłem tego składnika powinna być żywność.


Dzienny poziom zalecanego spożycia chromu dla różnych grup ludności


Grupy ludności Chrom
Rekomendowane dzienne spożycie (AI)*1
[µg / dzień]
Niemowlęta 0-6 miesięcy 0,2
Niemowlęta 6-12 miesięcy
5,5
Dzieci 1-3 lata 11
Dzieci 4-8 lat 15
Mężczyźni 9-13 lat 25
Mężczyźni 14-18 lat 35
Mężczyźni 19-30 lat
35
Mężczyźni 31-50 lat 35
Mężczyźni 51-70 lat
30
Mężczyźni > 70 lat 30
Kobiety 9-13 lat 21
Kobiety 14-18 lat 24
Kobiety 19-30 lat 25
Kobiety 31-50 lat
25
Kobiety 51-70 lat 20
Kobiety > 70 lat 20
Kobiety w ciąży ≤ 18 lat
29
Kobiety w ciąży 19-30 lat
30
Kobiety w ciąży 31-50 lat 30
Kobiety karmiące ≤ 18 lat
44
Kobiety karmiące 19-30 lat
45
Kobiety karmiące 31-50 lat
45

*1 Rekomendowane dzienne spożycie (AI) - prawdopodobny poziom dziennego spożycia obliczony na podstawie obserwacji lub doświadczalnie ustalonych przybliżeń lub szacunków spożycia poszczególnych składników odżywczych. Wartość AI jest podawana kiedy nie jest możliwe oszacowanie RDA.



Ciekawostki:

  • niedobór chromu powoduje wzrost poziomu cholesterolu i kwasów tłuszczowych we krwi, niedostateczny metabolizm glukozy, w ciężkich niedoborach uszkodzenie nerwów,

  • nadmierne nagromadzenie chromu w organizmie lub spożywanie go w dużych dawkach może zaburzyć działanie insuliny lub stymulować powstawanie nowotworów,

  • jego rola w przemianach cukrów wpływa także na zmniejszenie uczucia głodu, dlatego jest także wykorzystywany we wspomaganiu odchudzania.




Selen

Funkcje:
Jest to mikroelement działający bezpośrednio w połączeniu z witaminą E. Bierze udział w eliminacji wolnych rodników i metali ciężkich takich jak arsen, kadm, srebro i rtęć, bierze udział w przemianie hormonów tarczycy.


Źródła:
Żywność pochodzenia morskiego, mięso, kukurydza, mąka pełnoziarnista, warzywa strączkowe.


Zapotrzebowanie:
Selen wyraża się w tabelach żywieniowych w mikrogramach [µg].


Dzienny poziom zalecanego spożycia selenu dla różnych grup ludności


Grupy ludności Selen
Zalecane dzienne spożycie (RDA)*1
[µg / dzień]
Poziom maksymalny spożycia (UL)*2
[µg / dzień]
Niemowlęta 0-6 miesięcy 15*3 45
Niemowlęta 6-12 miesięcy
20*3 60
Dzieci 1-3 lata 20 90
Dzieci 4-8 lat 30 150
Mężczyźni 9-13 lat 40 280
Mężczyźni 14-18 lat 55 400
Mężczyźni 19-30 lat
55 400
Mężczyźni 31-50 lat 55 400
Mężczyźni 51-70 lat
55 400
Mężczyźni > 70 lat 55 400
Kobiety 9-13 lat 40 280
Kobiety 14-18 lat 55 400
Kobiety 19-30 lat 55 400
Kobiety 31-50 lat
55 400
Kobiety 51-70 lat 55 400
Kobiety > 70 lat 55 400
Kobiety w ciąży ≤ 18 lat
60 400
Kobiety w ciąży 19-30 lat
60 400
Kobiety w ciąży 31-50 lat 60 400
Kobiety karmiące ≤ 18 lat
70 400
Kobiety karmiące 19-30 lat
70 400
Kobiety karmiące 31-50 lat
70 400

*1 Zalecane dziennie spożycie (RDA) - wartość zaspokajająca potrzeby ponad 97.5% zdrowej populacji w każdej grupie wiekowej, obu płci. Wartość ta jest szacowana metodami statystycznymi.

*2 Poziom maksymalny spożycia (UL) - wartość, która nie powoduje szkodliwych efektów u osób zdrowych, co stwierdzono w badaniach pod kontrolą lekarską.

*3 Rekomendowane dzienne spożycie (AI) - prawdopodobny poziom dziennego spożycia obliczony na podstawie obserwacji lub doświadczalnie ustalonych przybliżeń lub szacunków spożycia poszczególnych składników odżywczych. Wartość AI jest podawana kiedy nie jest możliwe oszacowanie RDA.



Ciekawostki:

  • zbyt niski poziom selenu w diecie może objawić się osłabieniem mięśni,

  • zawartość selenu w glebie determinuje jego zawartość w żywności,

  • selen współdziała z witaminą E i umożliwia jej prawidłowe trawienie i wchłanianie. Witamina E natomiast utrzymuje zapasy selenu w formie aktywnej i zapobiega jego stratom z organizmu co odgrywa ważną rolę w profilaktyce miażdżycy,

  • w połączeniu z witaminą E, selen może poprawić aktywność życiową i zwiększyć witalność osób starszych.







Nowości produktowe

Chi chocolate  Chi chocolate

Producent: Onlyeko


Chi Chocolate to deser na bazie wody z dodatkiem mleka kokosowego (8%) i starannie wyselekcjonowanych ziaren kakao. Napój zawdzięcza słodki smak śladowym ilościom cukru nierafinowanego (zawierającego żelazo,

WIĘCEJ



Nowości produktowe

Nowości wydawnicze

Diety nie działają !  Diety nie działają !

Wydawnictwo: WFW


Najlepszy doradca to taki, który zna problem od podszewki. Kimś takim jest Anna Dworaczyńska, która zmieniła swoje nawyki żywieniowe, dzięki czemu schudła 25 kilogramów i polepszyła stan swo

WIĘCEJ



Nowości wydawnicze