Dzisiaj jest: Czwartek, 20.01.2022 Imieniny: Fabiana i Sebastiana



Ilość przepisów kulinarnych w serwisie: 5862

Dieta w chorobie Alzheimera


Rozmiar tekstu: AAA
PDFDrukuj


Dieta w chorobie Alzheimera


   Osoba z chorobą Alzheimera powinna stosować odpowiednią dietę zapewniającą wszystkie niezbędne substancje odżywcze. Co więcej, badania pokazują, że niektóre składniki pożywienia, np. wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, wpływają korzystnie na pracę mózgu, a ich deficyt może wywołać problemy z pamięcią i koncentracją. Warto zadbać, aby w jadłospisie chorego na tę chorobę neurodegeneracyjną znalazło się pożywienie wspierające funkcjonowanie mózgu i przyczyniające się do utrzymania pacjenta w dobrym stanie psychofizycznym.

   Choroba Alzheimera to schorzenie neurodegeneracyjne, w którym dochodzi do postępujących zaburzeń pamięci oraz zachowania, w efekcie czego następuje wyłączenie pacjenta z życia społecznego. Istnieje także potrzeba sprawowania nad nim stałej opieki. Na skutek rozwoju choroby w mózgu dochodzi do kumulowania się dwóch białek o zmodyfikowanej konformacji - dotyczy to przede wszystkim białka tau (MAPT) i β-amyloidu. W procesie tym następuje sukcesywne obumieranie komórek nerwowych, następczego obniżania się ich liczby, a w rezultacie do ograniczenia ilości wydzielanych przez nie neuroprzekaźników (m.in. acetylocholiny), które sprzyjają pracy mózgu. Jak powinna wyglądać dieta osoby z chorobą Alzheimera?





Komponowanie posiłków

   Zdaniem naukowców, najbardziej sprzyjający model żywienia dla osoby z chorobą Alzheimera to dieta śródziemnomorska. Obfituje ona w owoce i warzywa, orzechy i nasiona, ryby morskie, drób, przetwory zbożowe z pełnego ziarna, a także nierafinowane oleje roślinne. Pacjent powinien spożywać pięć posiłków w ciągu dnia - najlepiej regularnie i o stałych porach. Zalecane są dania lekkostrawne (łatwo przyswajalne, które nie obciążają zbytnio układu pokarmowego). Powinny być odpowiednio zbilansowane, aby dostarczały organizmowi adekwatną ilość kalorii oraz składników pokarmowych. W każdym posiłku należy uwzględnić porcję warzyw, najlepiej w postaci surowej bądź gotowanej na parze. Polecane są także owoce, zwłaszcza jagodowe (jeżyny, borówki, porzeczki) - są one źródłem naturalnych antyoksydantów, które mają działanie przeciwstarzeniowe. Na talerzu nie może też zabraknąć porcji węglowodanów w formie makaronu, ryżu, pieczywa lub kasz (jeśli nie istnieją ku temu przeciwwskazania). Najlepiej sięgać po produkty pełnoziarniste, wyrabiane np. z mąki graham, żytniej lub pszenno-żytniej. Pieczywo białe jest raczej niepolecane. Wykluczyć należy też słodkie produkty z mąki typu naleśniki, ciastka, drożdżówki itp. Chory powinien spożywać odpowiednią ilość protein. Najlepszym ich źródłem będzie chude mięso (najlepiej wysokogatunkowy drób), fermentowane przetwory mleczne (np. kefir, jogurt), jaja i ryby. W diecie pacjenta nie należy pominąć tzw. dobrych tłuszczów, które są obecne w tłoczonych na zimno olejach roślinnych, pestkach i orzechach. Oleje powinno się dodawać w niedużych ilościach do surowych lub gotowanych jarzyn (np. jako sos do surówki). Również orzechy (np. włoskie, laskowe) i nasiona roślin oleistych (np. pestki dyni, słonecznika) można z powodzeniem dodawać sałatek. Jeżeli chory ma kłopot z ich gryzieniem, wtedy można je rozdrobnić i dodać np. do koktajlu warzywno-owocowego.



Wartości odżywcze posiłków

   Istotne jest, aby pokarmy, które znajdą się na talerzu pacjenta, zachowały jak najwięcej korzystnych dla zdrowia wartości odżywczych. Dlatego też ważna jest technika ich przygotowania. Owoce i warzywa najlepiej podawać w formie surowej albo gotować je krótko na parze bądź lekko poddusić. Jeżeli osoba nie może pogryźć i przeżuć surowych jarzyn lub owoców, to w takiej sytuacji warto przyrządzić jej koktajl z dodatkiem zmiksowanych orzechów lub nasion roślin oleistych (np. siemienia lnianego). Mięso i ryby najlepiej przygotowywać na parze, dusić lub piec w folii. Mięsa duszone lub smażone w dużej ilości tłuszczu są absolutnie niewskazane.



Witaminy antyoksydacyjne

   Do witamin antyoksydacyjnych należy witamina C, E i A. Mogą one chronić komórki organizmu przed szkodliwym wpływem reaktywnych form tlenu (ROS). Wolne rodniki dostarczane wraz z pożywieniem do organizmu mogą sprzyjać rozwojowi stanów zapalnych obejmujących tkanki, w tym tkankę nerwową. Zdaniem ekspertów, u pacjentów cierpiących na chorobę Alzheimera odnotowuje się niski poziom witamin antyoksydacyjnych we krwi. W jednej z analiz opublikowanych w 2002 roku na łamach czasopisma "JAMA" dowiedziono, że większe spożycie witaminy E w diecie harmonizowało ze zmniejszonym ryzykiem zachorowania na chorobę neurodegeneracyjną. Aczkolwiek w przypadku suplementowania witaminy E, wyniki te nie były już tak zadowalające. W witaminę C zasobna jest czerwona papryka, natka pietruszki, kapusta, a także porzeczki czerwone i czarne, owoce dzikiej róży i brokuły. Witamina A obecna jest w jajkach, maśle, marchewce, wątrobie, serach dojrzewających i papryce czerwonej, natomiast wśród pokarmów bogatych w witaminę E należy wymienić orzechy laskowe, oleje roślinne, migdały, pestki dyni i słonecznika.



Kwasy tłuszczowe omega-3

   Biorąc pod uwagę wyniki badań epidemiologicznych, można wywnioskować, że wysokie spożycie wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 (zwłaszcza kwasu DHA) koreluje z mniejszym ryzykiem choroby Alzheimera. Okazuje się, że u chorych (w mózgu i we krwi) koncentracja kwasów DHA jest mniejsza niż u ludzi zdrowych. Dzięki kwasom omega-3 (kwas dokozaheksaenowy - DHA i kwas eikozapentaenowy - EPA) następuje zwiększenie płynności błon komórkowych, wskutek czego poprawia się przekazywanie sygnałów nerwowych między neuronami. Ponadto DHA może przeciwdziałać gromadzeniu się złogów β-amyloidu w mózgu. Wyniki badań, które w 2002 roku zamieszczono w "British Medical Journal", wskazują, że u osób jedzących tłuste ryby morskieowoce morza minimum raz w tygodniu zauważono mniejsze ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera i demencji niż u ludzi, których dieta nie zawierała tych produktów. Z kolei wyniki innego badania wskazują, że konsumpcja ryb co najmniej raz w tygodniu obniża aż o 60% ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera, w porównaniu z osobami, które jadły je okazjonalnie.



Witaminy z grupy B - B6, B9 i B12

   Powyższe witaminy są potrzebne do przemiany homocysteiny w metioninę i cysteinę. W badaniach zauważono korelację między wysokim poziomem homocysteiny we krwi a ryzykiem rozwoju niektórych chorób neurodegeneracyjnych, w tym choroby Alzheimera. Produkty mięsne, ryby, jajka, mleko i jego przetwory to źródła witaminy B12. Źródła witaminy B6 to rośliny strączkowe, orzechy, nasiona, pełnoziarniste produkty zbożowe, ryby (łosoś, pstrąg, makrela), mięso drobiowe, wieprzowe, podroby, przetwory mięsne. Z kolei witamina B9 (w formie naturalnych folianów, kwas foliowy to forma syntetyczna witaminy B9) bogato występuje w takich produktach jak: szpinak, szparagi, jarmuż, brukselka, sałata, kapusta, brokuły, botwina.



Polifenole


   Wiele schorzeń przewlekłych jest wywoływanych przez stres oksydacyjny, który może również sprzyjać rozwojowi chorób neurodegeneracyjnych. Polifenole działają ochronnie, redukując skutki stresu oksydacyjnego. Badania sugerują, że polifenole roślinne, takie jak: katechina, kemferol, kwercetyna i epikatechina mogą blokować odkładanie się β-amyloidu, przez co zmniejsza się także jego stabilność. Naturalne polifenole mogą wykazywać działanie ochronne w stosunku do witamin antyoksydacyjnych. Mają też potencjał wychwytywania m.in. jonów żelaza i miedzi. Konkretną rolę przypisuje się zaliczanej do polifenoli kurkuminie. Aktywuje ona działanie enzymów antyoksydacyjnych i ma właściwości przeciwutleniające oraz przeciwzapalne. W testach na zwierzętach zaobserwowano, że substancja obniża poziom złogów amyloidowych.



Jakich produktów należy unikać?

   Do produktów, których należy unikać w diecie pacjenta z chorobą Alzheimera, należą głównie słone przekąski, słodycze, niezdrowe tłuszcze obecne w tłustym mięsie, twardych margarynach i produktach mięsnych. Niezalecane są także wysoko przetworzone produkty, które zawierają sporo niezdrowych dodatków chemicznych, tj. syntetyczne konserwanty, barwniki.



Zaburzenia żywienia

   Zostało już wspomniane, że chory powinien spożywać regularne posiłki - najlepiej pięć razy w ciągu dnia o stałych porach. Pomiędzy nimi musi pić należytą ilość płynów (ok. 2 l dziennie). Niektórzy pacjenci nie odczuwają pragnienia lub nie mówią opiekunom, że chce im się pić. Dlatego, aby zapobiec odwodnieniu, należy często proponować im płyny - herbatki ziołowe, wodę lub naturalne soki. Poza tym osoba chora powinna jak najdłużej konsumować posiłki z innymi domownikami albo przynajmniej w obecności opiekuna. Dzięki temu będzie mogła obserwować innych ludzi podczas spożywania posiłków i "przypominać" sobie, jak należy jeść. Należy też pozwolić podopiecznemu brać udział w przyrządzaniu potraw, oczywiście respektując zasady bezpieczeństwa i ostrożności.




Vitalia PL

Oceń artykuł:

Średnia ocena: 5.00 Ocen: 3

SONDA


Jaki jest główny powód podjęcia przez Ciebie decyzji o odchudzaniu?


Archiwum sond »

NOWOŚCI PRODUKTOWE

Czereśnie suszone Czereśnie suszone

Producent: Helio


W linii bakalii bez konserwantów firmy Helio pojawiła się kolejna nowość - suszone czereśnie. Produkt jest naturalnie suszony, a nie kandyzowany. Czereśnie to smak lata, który dzięki temu produktowi można t

WIĘCEJ



NOWOŚCI PRODUKTOWE

NOWOŚCI WYDAWNICZE

Najlepiej spożyć przed… Najlepiej spożyć przed…

Nicola Temple

Wydawnictwo: Uniwersytetu Jagiellońskiego


Ludzie od wieków przetwarzali jedzenie, gotując, opiekając na ogniu czy poddając procesowi fermentacji. Patrząc jednak na produkty dostępne w supermarkecie, zastanawiamy się, czy obecnie

WIĘCEJ



NOWOŚCI WYDAWNICZE