Kuchnia białoruska

   Kuchnia białoruska przypomina kuchnię polską, jest prosta, tania i pożywna. Tradycyjnie wiele tamtejszych dań przyrządza się głównie z ziemniaków - prawdopodobnie najpopularniejszego warzywa w kraju. Zachęcające są także pierogi, różne rodzaje placków ziemniaczanych oraz zupy: żur, barszcz i kapuśniak. Czym jeszcze charakteryzuje się kuchnia białoruska?

   Kuchnia białoruska to narodowa kuchnia Białorusinów, która jest prosta, tania i sycąca. Niepospolite dania i napoje są przygotowywane według tradycji kulinarnych i ludowych przepisów. Kuchnia opiera się przede wszystkim na warzywach bulwiastych i zbożach uprawianych na Białorusi. Powszechnie uznaje się tę kuchnię za dość tłustą i ciężkostrawną. Standardowe dania białoruskie nie są trudne w przygotowaniu. Wiele z nich rozgrzewa organizm. Kuchnia białoruska może zaoferować wiele wyśmienitych potraw ziemniaczanych i mącznych. Jako bazę najczęściej wykorzystuje się ziemniaki, mięso wieprzowe, kapustę oraz chleb żytni. Specyficzne dla tej sztuki kulinarnej jest częste używanie leśnych grzybów, jęczmienia, buraków ćwikłowych, solonej słoniny, jagód i kwaśnej śmietany. Wiele wytrawnych specjałów przyprawia się do smaku czosnkiem i cebulą. Często dekoruje się je koperkiem i natką pietruszki - warzywami, które często uprawia się w przydomowych ogródkach. Narodowa kuchnia Białorusinów ma różne odmiany: miejscowe, regionalne i rodzinne. Przypomina kuchnie państw sąsiadujących, w tym kuchnię polską. Na północno-wschodnim terytorium Polski od wieków mieszkają obok siebie Białorusini, Polacy oraz Żydzi, Rosjanie i Tatarzy.

Kuchnia białoruska - cechy charakterystyczne

- różnorodna forma masy ziemniaczanej wykorzystywana do dalszej obróbki kulinarnej (ziemniaki tłuczone, gotowane bądź surowe, w połączeniu z mąką, starte na tarce itd.)
- szeroki wybór potraw z ziemniakami
- duży wybór dań mącznych (naleśniki, placki, pierogi)
- spożycie serów (głównie twarogowych i podpuszczkowych)
- dodawanie solonych bądź świeżych grzybów do farszów, sosów, dań duszonych lub gotowanych
- stosowanie niedużej ilości przypraw
- gotowanie różnego rodzaju zup podawanych na gorąco (zimą) lub na zimno (latem), często z dodatkiem kwaśnej śmietany
- gotowanie zup na bulionie mięsnym
- marynowanie grzybów i warzyw (np. ogórków, pomidorów)
- ścieranie na tarce i robienie purée z produktów spożywczych (warzyw, ryb, mięsa) wykorzystywanych potem do przyrządzania różnych dań
- dżemy są zazwyczaj wytwarzane z jednego rodzaju owoców, np. z wiśni czy śliwek
- przygotowywanie potraw metodą zapiekania, duszenia oraz gotowania
- pracooszczędne i czasoszczędne dania jednogarnkowe
- częstsze duszenie i pieczenie ryb i mięsa zamiast smażenia
- suszenie ryb,
- robienie parówek wieprzowych i salami, również metodami domowymi
- używanie do deserów owoców z sadu albo owoców leśnych (np. poziomek, żurawiny)
- wieloskładnikowe sałatki, które mogą zawierać np. jaja, ziemniaki, szynkę, jabłka, wątróbkę, grzyby, warzywa, kapustę, rodzynki, ziemniaki
- używanie mleka do przyrządzania dań mącznych
- rozgotowywanie produktów
- używanie krochmalu lub mąki do zagęszczania sosów i zup, stosowanie zasmażek
- serwowanie dań z dodatkiem kwaśnej śmietany
- wysokie spożycie mięsa wieprzowego oraz słoniny (zwłaszcza zimą).



Stosowane surowce i półprodukty

   W tradycyjnej kuchni białoruskiej używa się w celach kulinarnych wielu produktów żywnościowych, a najpopularniejsze z nich to:

- mięsa: wołowina, wędzony boczek, wieprzowina, solona słonina, mięso z kurczaka
- tłuszcze: olej słonecznikowy, konopny, rzepakowy, lniany, słonina, margaryna, masło
- owoce: z sadu (gruszki, jabłka, śliwki), leśne, suszone jabłka, rodzynki
- warzywa: ziemniaki, pietruszka (natka i korzeń), szczaw, buraki ćwikłowe, brukiew, pomidory, ogórki, chrzan, kapusta (kiszona i świeża), cebula, marchew, czosnek, koper, szczypior,
- przyprawy: cynamon, kolendra, pieprz, bazylia, kminek, grzyby leśne (również sproszkowane), majeranek, oregano
- ryby jeziorne i rzeczne: pstrągi, karpie, węgorze, okonie i inne,
- produkty nabiałowe: świeży twaróg (kiedyś w formie suszonej; aktualnie twaróg jest spożywany z chlebem i używa się go najczęściej do sałatek, pierogów, słodkich wypieków, naleśników), kefir, mleko (kwaśne i słodkie), kwaśna śmietana, maślanka, sery żółte
- kasze (gryczana, perłowa, pszeniczna)
- inne składniki poprawiające aromat i smak dań: musztarda, ocet i kwasek cytrynowy.



Rozkład posiłków

   Na Białorusi spożywa się tradycyjnie trzy posiłki w ciągu dnia. Dzień rozpoczyna się od lekkiego śniadania, w czasie którego spożywa się chleb i pije herbatę. Z kolei obiad zwykle składa się z zupy i dania głównego, do którego często podaje się sałatkę. Kolacja (przeważnie obfita) składa się z tych samych potraw co obiad (lunch), jednak konsumowanych w większych ilościach.



Białoruski chleb

   Zimny i deszczowy klimat sprawił, że uprawa żyta stała się bardzo powszechna. Ten rodzaj zboża przynosi obfite plony (wyższe niż uprawa pszenicy), dlatego na Białorusi jada się najczęściej ciemne, kwaśne razowe żytnie pieczywo.



Mięsa i wędliny

   Najpopularniejsza na Białorusi jest wieprzowina, z której wyrabia się szynkę, kiełbasy, wędzony boczek i wędliny. Za prawdziwy przysmak uchodzi lekko posolona słonina wraz ze skórą.



Tradycyjne potrawy

   Do tradycyjnych potraw kuchni białoruskiej należą:

- dania mięsne: bigos, zrazy, maczanka, "duszonka" wieprzowa, mięsno-grzybowa albo z baraniny, pieczona gęś z farszem jabłkowym, cała pieczeń mięsna, pieczony żołądek nadziewany farszem
- ryby (szczupak, lin, wzdręga, jazgarz) duszone z przyprawami (pietruszka, koperek, liść laurowy)
- zupy: grzybowa, żur i chłodnik z młodych buraków ćwikłowych i świeżych ogórków, gryżanka (przyrządzana z ziemniaków i brukwi), barszcz, garuzok z dyni na serwatce, zupa szczawiowa, kapuśniak, polewka z dodatkiem ziemniaków i kaszy gryczanej
- zupy rybne
- potrawy rybne: gałki rybne z dodatkiem mąki, jajek, przypraw (koperek, cebula, sól, pieprz, pietruszka) ugotowane w wywarze rybnym, podawane osobno z ziemniakami i masłem
- pieczone ryby np. lin bądź leszcz
- sałatki: ryżowa z jajkami i śliwkami, z pomidorów, z czerwonej i białej kapusty, z rzodkiewki i ogórków, z buraków ćwikłowych, panierowane plastry bakłażana
- dania mączne: naleśniki (bliny), kołduny, białoruska droczena, kluski
- dania ziemniaczane: kiszka ziemniaczana, babka kartoflana, draniki i kopytka
- desery: maliny lub truskawki z cukrem i mlekiem, kułaga, słodkie ciasta, miód, świeże owoce i jagody, syrniki, jabłka pieczone z cukrem, lody, słodkie naleśniki, bita śmietana



Napoje alkoholowe

   Najstarszy napój alkoholowy na Białorusi to piwo oraz miód pitny. Dawniej popularne były także nalewki i likiery. Poza tym uznaniem cieszyła się także trojanka, żubrówka, krupnik (podawany na gorąco w niewielkich kieliszkach) i krambambula.



Napoje bezalkoholowe

   Dawniej popularnością cieszył się sok brzozowy, kwas jabłkowy oraz pozostałe kwasy owocowe, sołoducha (napój z miodu i żyta), kwas chlebowy, napój z jęczmienia i soku brzozowego (berezowik), sok klonowy i sołoducha. Obecnie na terytorium całej Białorusi popularnymi napojami są kawa i herbata. Do herbaty bardzo często dodaje się cytrynę i cukier albo miód lub dżem.