Mandarynka, czyli młodsza siostra pomarańczy, mniejsza ale słodsza, jak również łatwiejsza w obieraniu i dzieleniu. Mandarynka jest to gatunek rośliny wieloletniej z rodziny rutowatych. Nazwa jej pochodzi od nazwy wyspy Mauritius na Oceanie Indyjskim, którą niegdyś nazywano Mandarą. W zależności od odmiany rośnie na wiecznie zielonych, bardzo ciernistych krzewach lub drzewach, osiągając wysokość nawet 8 metrów.
Rodzimym miejscem występowania mandarynek są południowe Chiny i Indochiny. Były tam kultywowane w celu pozyskania owoców, już ponad 4000 lat temu. Mandarynki z Chin przywędrowały do Europy w XIX wieku.
|
|
|
Mandarynki - właściwości odżywcze i lecznicze
W 100 gramach mandarynki znajduje się około 53 kalorii (kcal). Owoce zawierają dużo kwasów organicznych, m. in. cytrynowy i jabłkowy, które pomagają pozbyć się substancji toksycznych z organizmu. Mandarynka jest dobrym źródłem witamin: A, B1, B6, C, kwasu foliowego -> B9 oraz składników mineralnych: potasu, magnezu, managanu i wapnia. Mandarynki są silnie zasadotwórcze, pomagają złagodzić zakwaszenie organizmu, zalecane są dla osób cierpiących na schorzenia dróg moczowych, pomagają również na zaparcia. Z badań wynika, że jedzenie mandarynek może zmniejszać ryzyko raka wątroby, a także łagodzi dolegliwości wynikające z przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby. Właściwości prozdrowotne wykazuje także skórka tych owoców. Znajduje się w niej związek o nazwie salvestrol Q40, który w tkance nowotworowej przekształca się w toksyczną substancję niszczącą guza. Z liści otrzymuje się olejek eteryczny, wykorzystywany w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym.
Znając wszystkie zalety tych smacznych owoców, powinniśmy korzystać z trwającego na nie sezonu. Mandarynki nadają się do jedzenia nie tylko jako samodzielna przekąska, ale wzbogacają także inne potrawy o ciekawe nuty smakowe. Mogą być wykorzystywane do wszelkiego rodzaju sałatek owocowych lub owocowo-warzywnych, do deserów, sosów, a także do dań głównych.
Odmiany mandarynki
- Klementynka - stanowi skrzyżowanie mandarynki z gorzką pomarańczą, pochodzi z Algierii i nazywana jest od imienia francuskiego członka zakonu. Przoduje w popularności i uprawie na całym świecie. Zawiera małą ilość pestek.
- Satsuma - istnieje ponad 100 odmian satsumy, różniących się od siebie czasem dojrzewania, kształtem i aromatem. Krzewy rosną na terenach klimatu tropikalnego, ale rozwijają się lepiej w chłodniejszym klimacie subtropikalnym. Jej owoce dojrzewają wcześniej niż owoce innych mandarynek. W ogóle nie posiada pestek.
- Tangerynka - pierwotnie pochodzi z Laosu i Chin. Charakterystyczna dla niej jest odstająca od miąższu skórka. Z wyglądu przypomina owoce satsuma, lecz w przeciwieństwie do nich ma pestki. Skórka ich jest cieńsza, owoc czerwony, a smak bardziej cierpki.
- Tangela - powstała ze skrzyżowania mandarynki z grejpfrutem. Cechą charakterystyczną dla tej mandarynki są bardzo słodkie i soczyste owoce z gorzkim posmakiem oraz łatwe oddzielanie się skórki od segmentów miąższu.
Kalorie i wartości odżywcze mandarynki
| Składnik | Zawartość w 100 [g] |
|---|---|
| Kalorie (wartość energetyczna) | 53 kcal / 222 kJ |
| Białko | 0,81 g |
| Tłuszcz ogółem | 0,31 g |
| Kwasy tłuszczowe nasycone | 0,039 g |
| Kwasy tłuszczowe jednonienasycone | 0,060 g |
| Kwasy tłuszczowe wielonienasycone | 0,065 g |
| Kwasy tłuszczowe omega-3 | 0,018 g |
| Kwasy tłuszczowe omega-6 | 0,047 g |
| Węglowodany | 13,34 g |
| Błonnik pokarmowy | 1,8 g |
| Witamina A | 681 I.U. |
| Witamina D | 0 I.U. |
| Witamina E | 0,20 mg |
| Witamina K1 | 0 µg |
| Witamina C | 26,7 mg |
| Witamina B1 | 0,058 mg |
| Witamina B2 | 0,036 mg |
| Witamina B3 (PP) | 0,376 mg |
| Witamina B6 | 0,078 mg |
| Witamina B9 (kwas foliowy) | 16 µg |
| Witamina B12 | 0 µg |
| Witamina B5 (kwas pantotenowy) | 0,216 mg |
| Wapń | 37 mg |
| Żelazo | 0,15 mg |
| Magnez | 12 mg |
| Fosfor | 20 mg |
| Potas | 166 mg |
| Sód | 2 mg |
| Cynk | 0,07 mg |
| Miedź | 0,04 mg |
| Mangan | 0,04 mg |
| Selen | 0,10 µg |
| Fluor | ~ |
| Cholesterol | 0 mg |
| Fitosterole | ~ |
Ciekawostki o mandarynkach
→ Mandarynki to typowo jesienno - zimowe owoce, okres zbioru przypada od października do lutego
→ Jak już wspomnieliśmy nazwa owocu wywodzi się od wyspy Mauritius, jednak alternatywna teoria głosi, że owoc swoją nazwę zawdzięcza chińskiemu dostojnikowi Mandarynowi, noszącego szaty właśnie w kolorze tego owocu
→ Owoce mandarynki można przechowywać zarówno w temperaturze pokojowej, jak i w lodówce
→ Najwięksi producenci mandarynek na świecie to: Chiny, Hiszpania, Brazylia, Japonia, Turcja, Włochy i Egipt
→ Miąższ nieświeżych owoców jest suchy, a skórka pomarszczona. Świeże owoce mandarynek dają się łatwo obrać i są soczyste
→ Mandarynka w języku angielskim to Mandarin lub Tangerin, w języku francuskim i niemieckim - Mandarine, w języku hiszpańskim - Mandarina
→ W Chinach mandarynki są symbolem obfitości i szczęścia





















Konkurs. Wygraj zestaw wartościowych olejów!