Dzisiaj jest: Wtorek, 24.11.2020 Imieniny: Jana i Flory



Ilość przepisów kulinarnych w serwisie: 5856

Jakie czynniki wpływają na zapotrzebowanie energetyczne organizmu?


Rozmiar tekstu: AAA
PDFDrukuj


Jakie czynniki wpływają na zapotrzebowanie energetyczne organizmu?


   Zapotrzebowanie organizmu na energię to ilość energii zawartej w pożywieniu, która konieczna jest do utrzymania prawidłowego bilansu energetycznego, związanego z utrzymaniem masy i składu ciała oraz wykonywaną aktywnością fizyczną. Zapotrzebowanie energetyczne organizmu uwzględnia również energię, która potrzebna jest do prawidłowego wzrostu w okresie płodowym i młodzieńczym.

   Wydatki energetyczne są związane z ilością użytkowanej energii na przeprowadzanie procesów fizjologicznych w organizmie oraz aktywność fizyczną w ciągu doby. Energia potrzebna do utrzymania wyłącznie podstawowych funkcji życiowych, takich jak oddychanie, zachowanie stałej temperatury ciała, pracy serca to podstawowa przemiana materii PPM (ang. Basal Metobolic Rate). Po uwzględnieniu termicznego efektu pożywienia i energii zużytkowanej na aktywność fizyczną otrzymać można całkowitą przemianę materii CPM (ang. Total Energy Expenditure). Jakie czynniki wpływają zatem na zapotrzebowanie energetyczne organizmu? Kiedy jest ono zwiększone, a kiedy ulega zmniejszeniu?





Wzrost i masa ciała

   Wzrost i masa ciała to główne determinanty całodziennych wydatków organizmu człowieka. Osoby o większych wymiarach ciała mają wyższe zapotrzebowanie na energię. Około 10 kilogramów więcej masy ciała u dorosłych zwiększa zapotrzebowanie energetyczne o ok. 120 kcal / dzień.



Płeć

   Zarówno początkowa, jak i całkowita przemiana energii jest wyższa u mężczyzn niż u kobiet. Różnice te wynikają ze składu ciała. Większa zawartość tkanki tłuszczowej u kobiet niż u mężczyzn powoduje, że zapotrzebowanie energetyczne kobiet jest mniejsze o ok. 7%. U kobiet obserwuje się także cykliczne zwiększenie zapotrzebowania na energię w czasie trwania menstruacji.



Wiek

   Największą podstawową przemianę materii w przeliczeniu na kilogram masy ciała zauważa się w pierwszych dwóch latach życia. Energia wydatkowana jest wtedy na wzrost i rozwój związany z rozwijającymi się tkankami i tworzeniem zapasów energii.

   Podstawowa przemiana materii maleje wraz z wiekiem, a po ukończeniu 20 roku życia PPM zmniejsza się o ok. 2% kolejno co 10 lat. U osób starszych maleje z kolei udział beztłuszczowej masy ciała, zatem podstawowe wydatki energetyczne maleją, obniżając się średnio o 20-35% między 75 a 90 rokiem życia.



Ciąża i laktacja u kobiet

   Ciąża powoduje zwiększanie wydatku energetycznego w zależności od trymestru jej trwania. Zwiększenie zapotrzebowania na energię wynika z konieczności prawidłowego wzrostu i rozwoju płodu oraz łożyska, rozrostu macicy i gruczołów mlecznych.

   Również w trakcie laktacji zapotrzebowanie na energię wzrasta. Jednak u kobiet te wartości mogą być różne. Należy uwzględnić intensywność oraz czas karmienia piersią.



Aktywność fizyczna

   Poziom aktywności fizycznej w największej mierze rzutuje na poziom całkowitych wydatków energetycznych człowieka w ciągu dnia. W zależności od trybu życia, wykonywanej pracy zawodowej, aktywności fizycznej podejmowanej w czasie wolnym całkowite wydatki energetyczne mogą znacząco się różnić. W celu możliwości określania poziomu aktywności fizycznej zgodnie z wytycznymi WHO przyjęto 3 poziomy aktywności fizycznej i określające je współczynniki aktywności fizycznej PAL (ang. Physical Activity Level). PAL to stosunek całkowitych wydatków energetycznych do podstawowych wydatków energetycznych PPM w ciągu jednej doby. Wartość PAL określa się, przyjmując następujące wartości :

- dla osób, które prowadzą siedzący tryb życia - 1,4 (aktywność fizyczna niska),
- dla osób z ograniczoną aktywnością fizyczną - od 1,55 do 1,6 (aktywność fizyczna umiarkowana),
- dla osób aktywnych fizycznie - powyżej 1,75 (aktywność fizyczna wysoka).



Hormony tarczycy

   Ilość hormonów wydzielanych przez tarczycę może wpływać na wielkość podstawowej przemiany materii. U osób z niedoczynnością tarczycy podstawowa przemiana materii PPM może zmniejszyć się nawet o 30-40%, natomiast nadczynność tarczycy może prowadzić do zwiększenia podstawowej przemiany materii PPM o 80%.



Adrenalina

   Zwiększone wydzielanie adrenaliny przez nadnercza (stany strachu, lęku, złości) może prowadzić do wzrostu wydatków energetycznych w ciągu dnia.



Leki

   Na podstawową przemianę materii PPM mogą mieć również wpływ niektóre leki, wykorzystywane w leczeniu wielu schorzeń. Preparaty stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego (beta-blokery) oraz zawierające amfetaminę mogą zmniejszać PPM.



Klimat

   Wykazano, że podstawowa przemiana materii PPM jest niższa u osób zamieszkujących klimat tropikalny niż u osób w krajach północnych o niższej średniej temperaturze powietrza.



Stany niedożywienia

   Na podstawową przemianę materii PPM mają również wpływ niedożywienie oraz stany głodu. W tym wypadku odnotowuje się niższą podstawową przemianę materii PPM. Z tego też względu długotrwale stosowanie niskoenergetycznych diet odchudzających lub głodzenie się mogą prowadzić do obniżania podstawowej przemiany materii PPM.



Używki - kofeina i nikotyna

   Używki takie jak kofeina i nikotyna nasilają procesy termogenezy w organizmie, przez co zwiększają wydatek energetyczny. Wypalenie 10 papierosów w ciągu doby zwiększa PPM o 100 kcal. Dlatego też często u osób rzucających palenie obserwuje się wzrost masy ciała (przy stosowaniu źle zbilansowanej diety pod kątem dostarczanej energii).




Oceń artykuł:

Średnia ocena: 5.00 Ocen: 2


NOWOŚCI PRODUKTOWE

Czereśnie suszone Czereśnie suszone

Producent: Helio


W linii bakalii bez konserwantów firmy Helio pojawiła się kolejna nowość - suszone czereśnie. Produkt jest naturalnie suszony, a nie kandyzowany. Czereśnie to smak lata, który dzięki temu produktowi można t

WIĘCEJ



NOWOŚCI PRODUKTOWE

NOWOŚCI WYDAWNICZE

Zacukrzony mózg Zacukrzony mózg

Mike Dow

Wydawnictwo: Vital


Czy wiesz, że mając zacukrzony mózg możesz być bardziej podatny na choroby? Współczesna dieta, która obecnie jest przepełniona cukrem i tłuszczami trans (złymi tłuszczami), to niestety dro

WIĘCEJ



NOWOŚCI WYDAWNICZE