Dzisiaj jest: Niedziela, 05.07.2020 Imieniny: Karoliny i Antoniego



Ilość przepisów kulinarnych w serwisie: 5855

Przebieg procesów trawienia i wchłaniania makroskładników pokarmowych


Rozmiar tekstu: AAA
PDFDrukuj


Przebieg procesów trawienia i wchłaniania makroskładników pokarmowych


   Odżywianie jest jednym z najważniejszych i podstawowych warunków życia człowieka. Od początków gatunku ludzkiego stanowiło czynnik prawidłowego rozwoju, zdrowia oraz było źródłem satysfakcji zarówno osobniczej, jak i społecznej. Aby składniki odżywcze przyjmowane wraz z pożywieniem zostały wykorzystane przez organizm muszą zostać rozłożone do odpowiednio małych cząsteczek. Proces ten nazywany jest trawieniem.

   Trawienie jest uporządkowanym procesem przebiegającym w poszczególnych częściach układu pokarmowego przy udziale wydzielanych enzymów. Trawieniu ulegają białka, tłuszcze i węglowodany. Niektóre z substancji zawartych w pożywieniu nie ulegają trawieniu, jednak są niezbędne, aby prawidłowo regulować funkcjonowanie układu pokarmowego (błonnik pokarmowy). Pierwszym miejscem trawienia pokarmu jest jama ustna, gdzie pokarm jest rozdrabniany i wymieszany ze śliną, która neutralizuje działanie szkodliwych substancji. Jakie są więc etapy trawienia i wchłaniania poszczególnych makroskładników pokarmowych?





Węglowodany

Węglowodany dzielimy na:

- Węglowodany proste (fruktoza, glukoza, galaktoza)
- Węglowodany złożone
-- dwucukry - laktoza (złożona z cząsteczki glukozy i galaktozy), maltoza  (złożona z 2 cząsteczek glukozy), sacharoza (złożona z cząsteczki glukozy i fruktozy).
-- oligosacharydy (maltodekstryny)
-- polisacharydy - skrobia, glikogen - wielocukry złożone z cząsteczek glukozy różniące się długością łańcucha

   Aby węglowodany złożone mogły być wykorzystane przez organizm, muszą zostać "rozłożone" na małe cząsteczki tj. cukry proste. Proces trawienia węglowodanów rozpoczyna się w jamie ustnej. W jamie ustnej wydzielana jest amylaza ślinowa. Jest to enzym, który rozcina wiązanie 1,4-a-glikozydowe, występujące w cząsteczkach węglowodanów. Dzięki temu dzieli skrobię i glikogen na mniejsze części min. mniejsze łańcuchy wielocukrowe dekstryny i maltozę. Nie są to jednak oddzielne cząsteczki glukozy. Trawienie w jamie ustnej jest trawieniem wstępnym. Amylaza ślinowa działa w pH 6,6-6,8 i jest aktywowana jonami chloru, które występują w ślinie. Amylaza ślinowa trawi ok. 30% skrobi.

   Następnie pokarm trafia przełykiem do żołądka. Obecny tam kwas solny, a zatem kwaśne pH żołądka ogranicza działanie amylazy ślinowej. Pokarm jest upłynniany i małymi porcjami przepuszczany do jelita cienkiego, gdzie w dwunastnicy pod wpływem amylazy trzustkowej dochodzi do rozdzielania wiązań na dwucukry. Ściana jelita cienkiego wytwarza takie enzymy jak maltaza, sacharaza, laktaza, które kolejno trawią maltozę na 2 cząsteczki glukozy, sacharozę na cząsteczkę glukozy i fruktozy oraz laktozę na cząsteczkę glukozy i galaktozy.

   Ostatnim etapem trawienia jest wchłanianie strawionych substancji z przewodu pokarmowego. Cukry proste są wchłanianie przez powierzchnię kosmków jelitowych do krwioobiegu na drodze transportu aktywnego, lub dyfuzji prostej. Monosacharydy wchłonięte w kosmkach jelitowych do żyły wrotnej trafiają do wątroby, gdzie są przekształcane do glikogenu, czyli materiału zapasowego organizmu. W momencie obniżenia stężenia glukozy we krwi w wątrobie zachodzi glikogenoliza, czyli rozpad glikogenu na cząsteczki glukozy, które zaopatrują komórki w podstawowy substrat energetyczny.



Białka

   Białka (peptydy) składają się z aminokwasów połączonych między sobą wiązaniem peptydowym. To właśnie na rozcinaniu tych wiązań bazuje trawienie tych składników odżywczych.

   Trawienie białek rozpoczyna się w żołądku. Kwas solny powoduje denaturacje białek, co ułatwia ich rozkład enzymom. Enzymem soku żołądkowego, odpowiedzialnym za trawienie białek jest pepsyna, wydzielana w postaci nieaktywnego pepsynogenu, który jest aktywowany przez jony wodorowe kwasu solnego. W tym etapie białka są więc dzielone na mniejsze łańcuchy polipeptydowe. Z żołądka trafiają do jelita cienkiego, gdzie wydzielane są enzymy trzustkowe takie jak trypsyna, chymotrypsyna, elastyna, które rozkładają wiązanie peptydowe w cząsteczkach polipeptydowych, uwalniając wolne aminokwasy.

   Aminokwasy są wchłanianie przez kosmki jelitowe do naczyń krwionośnych, a stamtąd trafiają do wątroby. Z wątroby aminokwasy są transportowane do komórek ciała. Z reszt aminowych aminokwasów powstaje amoniak i ketokwasy. Amoniak jest przekształcany w mocznik i trafia do nerek, gdzie jest wydalany wraz z moczem. Ketokwasy mogą być wykorzystywane na cele energetyczne lub przekształcane w tłuszcze zapasowe.



Tłuszcze

   Proces trawienia tłuszczów rozpoczyna się w jelicie cienkim. Z wątroby uwalniania jest żółć, która emulguje tłuszcze (przeprowadza je w małe, zawieszone w wodzie cząstki). Na tłuszcz zemulgowany przez żółć działa lipaza trzustkowa, która rozkłada wiązania estrowe prowadząc do powstania monoacylogliceroli i wolnych kwasów tłuszczowych. Produkty trawienia tłuszczów są wchłaniane w jelitach do naczyń limfatycznych i stamtąd trafiają do wątroby.




Oceń artykuł:

Średnia ocena: 5.00 Ocen: 5


NOWOŚCI PRODUKTOWE

Czereśnie suszone Czereśnie suszone

Producent: Helio


W linii bakalii bez konserwantów firmy Helio pojawiła się kolejna nowość - suszone czereśnie. Produkt jest naturalnie suszony, a nie kandyzowany. Czereśnie to smak lata, który dzięki temu produktowi można t

WIĘCEJ



NOWOŚCI PRODUKTOWE

NOWOŚCI WYDAWNICZE

Superkoktajle dla zdrowia i urody Superkoktajle dla zdrowia i urody

Katarzyna Błażejewska-Stuhr

Wydawnictwo: Zwierciadło


Superkoktajle to 70 przepisów na pyszne koktajle, wzbogacone o superfoods, czyli produkty o największej zawartości cennych składników odżywczych, witamini minerałów. Spożywając je regularn

WIĘCEJ



NOWOŚCI WYDAWNICZE